به گزارش پلاتو هنر، اسامی فیلمهای مستند راهیافته به چهلوسومین جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران به انتخاب سعید پوراسماعیلی، روناک رنجی و محسن آقالر معرفی شدند.
به همین بهانه با سینا ولدبیگی، کارگردان فیلم کوتاه «دژنو» گفتوگویی داشتهایم که در ادامه میخوانید.

«این سوژه بود که به سمت من آمد»؛ ماجرای شکلگیری مستند «دژنو»
سینا ولدبیگی درباه داستان این فیلم کوتاه گفت: مستند «دژنو»، داستان جانهایی است که در بمباران شیمیایی شهری کوچک، از دست رفتند و یادشان در سایه فاجعه حلبچه، به محاق رفت.
او ادامه داد: «دژنو» از دل مردم شکل گرفت. من دنبال سوژه از پیش تعیینشده نبودم؛ این سوژه بود که به سمت من آمد. بخشی از شکلگیری فیلم به مفهوم تروما برمیگردد، زخمی که سالها باقی میماند و هنوز در حافظه مردم حضور دارد. «دژنو» روایتی از یک دفتر بازنشده از شهر نودشه است. بعضی شهرها و خاطرات اگر روایت نشوند، بهمرور از حافظه جمعی حذف میشوند. «دژنو» تلاشی برای ثبت همین حافظه است.

«دژنو»؛ روایت جانهایی که زیر سایه فاجعه حلبچه فراموش شدند
سینا ولدبیگی درباره چالش های پروسه ساخت و تولید «دژنو» توضیح داد: بزرگترین چالش ما سه سال تحقیق و جلب اعتماد خانوادههای شیمیایی بود. این خانوادهها سالها بود که رنجیده بودند و بهسختی به یک فیلمساز اعتماد میکردند و انکار میخواستند این جنایت فراموش بشود، باید ثابت میکردیم که هدفمان روایت درد آنهاست، نه سوءاستفاده از آن.
او ادامه داد: این مسیر طولانی، فرسایشی و پر از رفتوآمد بود. در کنارش، بازسازی فضای واقعی با امکانات محدود چالش دوم ما بود؛ همهچیز با کمک تیم کوچک و ونهاد های شهرستان میسر شد.

سینا ولدبیگی درباره مدت زمان فیلمبرداری این فیلم کوتاه یادآور شد: فیلمبرداری اصلی حدودا یک هفته طول کشید، اما کل پروژه از تحقیق تا تدوین نهایی حدود سه سال زمان برد.
سینا ولدبیگی درباره تحقیق و پژوهش های «دژنو» گفت: پژوهش ما ترکیبی از مصاحبه با بازماندگان، بررسی اسناد تاریخی، و سفر به خود نودشه بود. با کسانی صحبت کردیم که خودشان شاهد بمباران بودند.
سینا ولدبیگی تصریح کرد: شرایط اقلیمی یکی از بزرگترین غافلگیریها بود. آبوهوای منطقه با بافت قدیمی نودشه که در ذهن داشتیم فاصله گرفته بود و همین باعث شد بعضی لوکیشنها و فضای بصری فیلم تغییر کند. از طرفی نبود امکانات لجستیکی — از حمل تجهیزات تا اسکان تیم — مسیر تولید را سختتر کرد. مجبور شدیم فیلم را با کمترین امکانات و بهویژه با محدودیت شدید مالی جلو ببریم. همین موضوع باعث شد برخی صحنهها سادهتر از آنچه تصور میکردیم فیلمبرداری شوند.

سینا ولدبیگی: فیلمساز حق قضاوت ندارد
چقدر تلاش کردین قضاوت و نگاه شخصی خودتان را درگیر روایت داستان نکنید؟
سینا ولدبیگی در این مورد پاسخ داد: من همیشه گفتهام فیلمساز حق قضاوت ندارد، بهویژه در فیلم مستند که وظیفهاش روایت کردن است، نه داوری کردن. اما وقتی موضوع جنایتهای بشری مثل سلاح شیمیایی باشد، فاصله گرفتن سختتر میشود. این موضوع برای کردها یک زخم تکراری و آشناست؛ بارها با آن درگیر شدهاند و همیشه بخشی از آن ناروایت مانده است.
سینا ولدبیگی در پایان خاطرنشان کرد: من خودم این درد را از نزدیک ندیدم، اما روایت حلبچه و شهرهای دیگر را شنیده بودم؛ مخصوصاً از طریق آرشیوها. اما در یکی از سکانسهای بازسازی، نه فقط من، بلکه همه عوامل با همان بازسازی احساساتشان درگیر شد.

بیشتر بخوانید:
محمد طالبی: مهمترین بخش سینمای مستند در مرحله پژوهش اتفاق میافتد




