به گزارش پلاتو هنر، فیلم مستند بلند «لعبت باز» به تهیهکنندگی و کارگردانی پوریا نوری، به بیست و سومین دوره جشنواره بینالمللی نمایش عروسکی «شارلویل مزیر» در کشور فرانسه راه یافته است که روایتی از کوششهای سیاوش ستاری برای احیا و ادامه هنر خیمه شببازی است.
هنر خیمه شببازی، هنری است که در گذر زمان کمرنگ شده و رو به فراموشی رفته است. سیاوش ستاری، این روزها دبیر بیست و دومین جشنواره نمایشهای آئینی و سنتی است.
جشنواره نمایش عروسکی «شارلویل مزیر»، Charleville-Mézières یکی از بزرگترین و معتبرترین فستیوالهای بینالمللی نمایش عروسکی و هنرهای نمایشی در جهان محسوب میشود. شارلویل مزیر، شهری در شمال فرانسه است که آن را به جشنواره عروسکی می شناسند.
به بهانه حضور موفق مستند «لعبت باز» با پوریا نوری، تهیهکننده و کارگردان این فیلم مستند گفتگویی داشتهایم که در ادامه میخوانید.
تماشاخانه سیار، رویای جوانی سیاوش ستاری بود
پوریا نوری درباره قصه مستند «لعبت باز» گفت: این فیلم مستند، قصه و روایتگر تلاشهای استاد خیمه شببازی و هنرهای عروسکی، سیاوش ستاری است که برای حفظ و نگهداری این هنر که رو به فراموشی است، تلاش میکند.
او درباره دغدغههاش شخصیاش در فیلمسازی عنوان کرد: همیشه در مسیر فیلمسازی برای من، پرداختن به موضوع ایران و هنرهای ایرانی که ریشه در تاریخ دارند، احیای هنرهای ایرانی علیه فراموشی جمعی، اهمیت ویژهای داشته است. ما در تاریخ هنر، یک هنر ارزنده خیمه شببازی داشتهایم که همچنان کاربرد فراوان و محبوبیت بسیار دارد. سیاوش ستاری همچنان این هنر را زنده نگه میدارد و مردم ایران همچنان با این هنر گرانبها ارتباط برقرار میکنند.
این کارگردان درباره تحقیق و پژوهش برای ساخت مستند «لعبت باز» مطرح کرد: فیلمبرداری ساخت این مستند، لحظه ای آغاز شد که رویای جوانی و نوجوانی سیاوش ستاری که همیشه دوست داشت با این هنر به نقاط مختلف کشور سفر کند و یک تماشاخانه سیار داشته باشد، به حقیقت پیوست، آغاز شد. فیلمبرداری این مستند به دلیل اینکه اقدامات سیاوش ستاری محدود به تماشاخانه سیار نبود، حدود ۴ سال به طول انجامید. در طول فیلمبرداری و تدوین این فیلم، تحقیق و پژوهش درباره هنر خیمه شببازی با مدیریت سیاوش ستاری ادامه داشت.
مستند «لعبت باز»؛ بازتاب فرهنگ ایرانی به جهان
پوریا نوری از چالش های مسیر ساخت مستند «لعبت باز» گفت: فیلم مستندی که به صورت مستقل با تجهیزات شخصی ساخته میشود و هیچ نهاد سینمایی آن را حمایت نمیکند، سختی های خود را دارد. برای ساخت یک مستند، بارها باید با هزینه شخصی خود سفر کنید. در صورتی که اگر «لعبت باز» به جشنوارههای خارجی راه پیدا کند و نمایش داده شود، فرهنگ ایرانی را بازتاب میکند اما متاسفانه توسط نهادهای دولتی مربوطه، با وجود استقبال و رضایت از قصه این مستند، هیچ قدمی جهت حمایت از آن برنداشتند.
نوری ادامه داد: نمایش عروسکی قدمتی کهن و جایگاه ویژهای در تاریخ هنر ایران دارد. سیاوش ستاری تمام تلاش خود را میکند که این هنر را با وجود تمام محدویتها حفظ کند.
این کارگردان درباره ویژگی های شاخص مستند «لعبت باز» بیان کرد: این مستند مشخص است حاصل فیلمسازی تک نفره است. از دیدگاه من ویژگی بارز این فیلم مستند، جذابیت سوژه و نویسندگی علی شمس و تدوین فرید دغاغله محسوب میشوند.
سرنوشت مستندسازی در ایران نامشخص است
پوریا نوری در پایان گفت: در مسیر فیلمسازی و ساخت مستند، سعی میکنم بخشی از جامعه را که با وجود سختیها، مسیری را طی میکنند که آنچنان دیده نمیشود، در قالب مستند به نمایش بگذارم و به جامعه آگاهی ببخشم و در حقیقت نوری به قصه هایی که شنیده نمیشود، بیندازم اما با توجه به وضعیت اقتصادی حاضر فیلمسازی به صورت مستقل و مستندسازی دشوار است و سرنوشت نامشخصی پیش رو دارد.
پوریا نوری تاکنون، کارگردانی فیلمهای مستند «قلیچ – ۱۳۹۹»، «سفیدِ ناب – ۱۴۰۰»، «مرا بخوان؛ روایتهای شنیده نشده – ۱۴۰۱» و «لعبت باز – ۱۴۰۲» را بر عهده داشته است.
عوامل مستند «لعبت باز» عبارتند از تهیهکننده و کارگردان: پوریا نوری، تدوین: فرید دغاغله، نویسنده: علی شمس، صداگذار: حسن شبانکاره، صدابردار نریشن: افشین ملکی، فیلمبردار: پوریا نوری، تصحیح رنگ و نور: امید هاشملو، پخش بینالملل: مریم نقیبی، طراح گرافیک: مهدی رایگانی، تیزر و موشن: مینا رحمانی، گروه عروسکی: سیاوش ستاری، ساینا ستاری، شهرزاد مبرهن، مریم تواسونی، سیاوش عظیمی، صفرعلی محمدزاده، سپهر رضایی، حامی: خانه موزه خیمهشببازی ایران و مشاور رسانهای: علی کشاورز.
بیشتر بخوانید:
فیلمهای سینمایی ایرانی اقتباسشده از نمایشنامه ها؛ 8 اقتباس دیدنی
نمایش فیلم مستند «لعبت باز» در بزرگترین جشنواره بینالمللی تئاتر عروسکی جهان
