به گزارش پلاتو هنر، پنج نمایش با روایتها و جهانهای متفاوت، این روزها میزبان مخاطبان تئاتر هستند؛ آثاری که هرکدام از زاویهای به روابط انسانی، تجربههای فردی و مسائل اجتماعی نگاه میکنند. از کمدی و روایتهای خانوادگی گرفته تا قصههایی با لایههای انتقادی و تأملبرانگیز، این اجراها تلاش میکنند مخاطب را با موقعیتها و پرسشهای گوناگون روبهرو کنند. در ادامه، مروری داریم بر این پنج اثر، عوامل اجرایی و موضوعاتی که روی صحنه دنبال میکنند.
آنچه در این گزارش میخوانید
Toggleنمایش «سبُکی»
نمایش کمدی «سبُکی» به نویسندگی و کارگردانی داریوش علیزاده، در مهر و آبان ۱۴۰۵ در سالن یک عمارت هما روی صحنه میرود. تهیهکنندگی این اثر را سعید دشتی بر عهده دارد و اجرا هر شب ساعت ۱۹ برگزار میشود. مدتزمان نمایش یک ساعت و پنج دقیقه است.
محمدرضا محمدپور، کیوان احمدی، علی غفاری، کاوه فرجادمنش و دینا هاشمی بازیگران این نمایش هستند. طراحی صحنه را مسعود سقلاطوننیا و طراحی لباس و نور را داریوش علیزاده بر عهده دارند. محمد کلاهدوزان نیز مجری طرح این اثر است.
در خلاصه داستان «سبُکی» آمده است که پدری قصه زندگیاش را برای پسرش تعریف میکند. این روایت، بستری برای بازگویی تجربهها و خاطرات یک زندگی و شکلگیری گفتوگویی میان دو نسل فراهم میکند. نمایش با قرار دادن رابطه پدر و پسر در مرکز روایت، از خلال قصهگویی به بازخوانی گذشته و انتقال تجربههای زیسته میپردازد؛ آن هم در قالب یک اثر کمدی.

نمایش «نیرنگبازها»
نمایش «نیرنگبازها» به نویسندگی ناصر حبیبیان و کارگردانی مشترک احسان ملکی و ناصر حبیبیان، از ۱۳ آبان در سالن استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه میرود. تهیهکنندگی این اثر را علی اکباتانی بر عهده دارد و اجرا هر شب ساعت ۱۹ برگزار میشود. مدتزمان نمایش یک ساعت و ۱۰ دقیقه است.
نادر فلاح، مجید رحمتی، پانتهآ مهدینیا، وحید نفر، امیر عدلپرور، خالق استواری، یونس فولادی و محمد ملکی بازیگران این نمایش هستند. سارینا بیآبی، سیدمحمد یونس هاشمی و مائده محمودی نیز در جمع دیگر بازیگران حضور دارند. طراحی صحنه را روحان امامی، طراحی لباس را محیا قبادی و طراحی موسیقی و آهنگسازی را بهزاد بختیاری بر عهده دارند.
«نیرنگبازها» با زبانی طنزآمیز و نگاهی انتقادی، به تهران قدیم در دوران استبداد صغیر میرود؛ دورهای پرتنش از تاریخ ایران که نمایش آن را بستری برای روایت ریاکاری، قدرتطلبی و بازیهای سیاسی قرار داده است. این اثر با بهرهگیری از طنزی سیاه، تند و بیپرده، نقاب از چهره کسانی برمیدارد که در مناسبات قدرت و سیاست، میان ظاهر و حقیقت فاصلهای معنادار ایجاد میکنند.
در این نمایش، طنز صرفاً ابزاری برای خنداندن مخاطب نیست، بلکه زبانی برای بازنمایی تناقضها و افشای رفتارهای فرصتطلبانه است. «نیرنگبازها» با بازخوانی فضایی تاریخی، به موضوعاتی چون فریب، ریاکاری و معرکهگیری سیاسی میپردازد و مخاطب را با پرسشهایی درباره نسبت قدرت، حقیقت و منفعتطلبی روبهرو میکند.

نمایش «مسلوب»
نمایش «مسلوب» به نویسندگی و کارگردانی امیر آقاباقری و تهیهکنندگی نورالدین حیدری ماهر و مبین زبرجدی، از ۱۰ آبان تا ۱۳ آذر در مجموعه تئاتر لبخند، سالن چهار، روی صحنه است. این اثر هر شب ساعت ۲۰:۳۰ اجرا میشود و مدتزمان آن یک ساعت و ۱۵ دقیقه است.
مهرداد ضیایی، ساغر خواجهامیری، شهاب عباسیان، بابک عبدی، لعیا فرهمند، عرفان دشتی، فرحان شجاعی، زهرا رادمهر، یونس جلیلیفر، مبینا کلاته، امیر آقاباقری و پرهام صادقی بازیگران این نمایش هستند. طراحی صحنه را حمیدرضا منجر، طراحی لباس را یلدا هریوندی و آهنگسازی اثر را علی بهادری بر عهده دارند.
«مسلوب» روایتی از فروپاشی تدریجی یک خانواده در فضایی آکنده از خشونت، سلطه و سکوت است. این نمایش به چگونگی شکلگیری و تداوم خشونت در روابط خانوادگی میپردازد و نشان میدهد چگونه رفتارها و زخمهای حلنشده میتوانند از نسلی به نسل دیگر منتقل شوند و بر زندگی افراد تأثیر بگذارند.
یکی از پرسشهای محوری این اثر، نسبت میان خشونت و عدالت است؛ اینکه آیا میتوان با برقراری عدالت، زخمهایی را التیام بخشید که سالها پیش بر روح انسان نشستهاند؟ «مسلوب» با تمرکز بر روابط آسیبدیده و پیامدهای سکوت در برابر خشونت، مخاطب را با این پرسش روبهرو میکند که مسئولیت شکستن چرخه تکرار خشونت بر عهده چه کسی است و آیا میتوان پیش از فروپاشی کامل، راهی برای رهایی از آن پیدا کرد؟

نمایش «ویرانتن»
نمایش «ویرانتن» به نویسندگی و کارگردانی علیرضا اخوان و تهیهکنندگی سارا نوروزی و شاهین فروزانفر، در دور سوم اجراهای خود طی مهر و آبان ۱۴۰۵ در عمارت هما، سالن شیشهای، روی صحنه است. این اثر هر شب ساعت ۱۹ اجرا میشود و مدتزمان آن ۵۰ دقیقه است.
علیرضا اخوان تنها بازیگر این نمایش است و یسنا فلاح، حامد فعال و نادر فلاح نیز در بخشهایی از اجرا با صدای خود حضور دارند. طراحی صحنه و لباس را نازلی ملکی بر عهده دارد، علیرضا اخوان طراح نور اثر است و کسری باروتکوب موسیقی آن را طراحی کرده است.
«ویرانتن» با جمله «زیرا که مردگانِ این سال عاشقترینِ زندگان بودهاند» آغاز میشود و به تجربه فقدان و تأثیر عمیق نبودن یک انسان بر زندگی بازماندگان میپردازد. در نگاه این اثر، از دست دادن دیگری تنها به معنای مواجهه با جای خالی او نیست؛ بلکه اتفاقی است که بهتدریج رابطه انسان با خانه، اشیا، خاطرات و حتی بدن خودش را تغییر میدهد.
در یادداشت کارگردان، فقدان نیرویی توصیف شده که جهان اطراف آدم را دوباره شکل میدهد. گاهی نبودن یک نفر چنان در زندگی باقی میماند که فرد بهجای عبور از آن، به بخشی از همان ویرانی تبدیل میشود. نمایش همچنین میکوشد فقدان را فراتر از یک احساس شخصی و در پیوند با روابط و تجربههای اجتماعی بررسی کند.
«ویرانتن» بیش از آنکه روایتی درباره سوگواری به معنای متعارف آن باشد، به از دست رفتن بخشی از وجود انسان پس از جدایی و فقدان میپردازد؛ به اینکه عشق، حتی پس از پایان یک رابطه یا غیبت همیشگی دیگری، چگونه میتواند همچنان در وجود آدم باقی بماند و بر زندگی او سایه بیندازد.

نمایش «بیـ/نا بینا»
نمایش «بیـ/نا بینا» به نویسندگی، طراحی و کارگردانی سوران احمدی و با نگاهی به قلم شاعرانی از جنس تنهایی، در مهر و آبان ۱۴۰۵ در عمارت هما، سالن شیشهای، روی صحنه میرود. تهیهکنندگی این اثر را شاهین خلیلی بر عهده دارد و اجرا هر شب ساعت ۲۱ برگزار میشود. مدتزمان نمایش یک ساعت است.
المیرا ناصری، بهار بهمنپور، فرنگیس وزیری، امید عبداللهزاده، حامد اسماعیلی، هدا تورنگ، ویونا محبی، آرسام صادقپور، حسین نیروفری، مصطفی امانی گرمی، شاهین خلیلی، مصطفی شهری، معراج کرمانی، سلوا ملکیپور، علیرضا رشیدی، آریا حدادی، نیلوفر اخوان، یاسمین صادقی، مهسا شریفی و ستاره علیزاده بازیگران این نمایش هستند. طراحی صدا و آهنگسازی را کوروش خدیوی، طراحی ویدئو مپینگ را حجت حاجعبداللهی و طراحی نور را رضا ملکزاده بر عهده دارند.
«بیـ/نا بینا» بیش از آنکه در پی ارائه پاسخی مشخص یا طرح مفهومی کاملاً تازه باشد، تلاش میکند ناگفتهها و فراموششدهها را دوباره به یاد بیاورد. بر اساس توضیحات کارگردان، ساختار نمایش اپیزودیک است و هر بخش به مسئلهای تکرارشونده در زندگی فردی و جمعی میپردازد؛ اتفاقها، صداها و تجربههایی که هر روز با آنها مواجه میشویم، اما گاهی از کنارشان بیتفاوت عبور میکنیم.
یکی از ایدههای محوری اثر، تصویر صفحهای سفید است که لایههای متعدد رنگ و نوشته، مفاهیم را زیر خود پنهان کردهاند. نمایش میکوشد این لایهها را کنار بزند تا آنچه زیر سطح ظاهری زندگی باقی مانده، دوباره دیده شود. در این مسیر، تکرار به بخشهای کوچکتری تقسیم میشود و هر اپیزود دریچهای برای مواجهه دوباره با مسئلهای آشنا خواهد بود.
عنوان «بیـ/نا بینا» نیز با همین ایده پیوند دارد؛ دیدن یا ندیدن، و مواجهه با چیزهایی که همواره پیش چشم ما بودهاند، اما شاید بهواسطه عادت و تکرار دیگر متوجه حضورشان نیستیم. به گفته کارگردان، هدف اصلی اجرا تنها اتفاقاتی نیست که در طول نمایش رخ میدهد، بلکه تأثیری است که پس از پایان آن در ذهن تماشاگر باقی میماند؛ دانههایی از معنا و پرسش که قرار است بیرون از سالن نیز به حیات خود ادامه دهند.

بیشتر بخوانید:




