نگاهی به داستانِ «قوها ایستاده می‌ خوابند»؛ از بی‌خانمانی تا مادری

به گزارش پلاتو هنر، اسامی فیلم‌های کوتاه داستانی راه یافته به بخش ملی چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران به انتخاب اسما ابراهیم‌زادگان، الهام اسدی، محسن اصدق‌پور، رضا فهیمی، وحید موسائیان، الهام معروفی و وحید نامی معرفی شدند.

به همین بهانه با موسی رضوی، کارگردان فیلم کوتاه «قوها ایستاده می‌ خوابند» گفت‌وگویی داشته‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

«قوها ایستاده می‌خوابند»
«قوها ایستاده می‌ خوابند»

«قوها ایستاده می‌ خوابند»؛ روایتی که نمی‌خواهد اشک مخاطب را دربیاورد

موسی رضوی درباره داستان این فیلم کوتاه توضیح داد: «قوها ایستاده می‌ خوابند» داستان یک مادر مجرد و بی‌خانمان در یک کارگاه تولید اسباب‌بازی استخدام می‌شود. اجازه ندارد فرزندش را به محیط کار بیارود، اما جایی هم برای نگهداری از بچه‌اش ندارد و مجبور می‌شود آن را از چشم مدیر مخفی کند.

موسی رضوی درباره داستان فیلم «قوها ایستاده می‌ خوابند» تصریح کرد: لوکیشنی که برای مدت محدود و مشخصی در اختیار داشتم، به نظرم پتانسیل روایت یک داستان رو داشت؛ پله‌ها و کارگاهی که داخلش بازی‌های بچه‌ها را بسته‌بندی می‌کردند.

«قوها ایستاده می‌ خوابند»

او ادامه داد: برای همین، داستانم را بر اساس آن لوکیشن نوشتم. البته قصه رو با توجه به دغدغه‌هایی ساختم که همیشه داشتم و دارم و هیچ‌وقت من را رها نکردند. می‌خواهم بگویم داستانم درباره جهان و آدم‌هایی است که خودم تجربه‌شان کردم، کاملاً می‌شناسمشان و با آن ها زندگی کردم.

موسی رضوی عنوان کرد که در مرحله نگارش «قوها ایستاده می‌ خوابند»، روایت کردن داستان اهمیت بیشتری داشت یا ایجاد یک تجربه حسی برای مخاطب؟ هر دو. به نظرم این دو موضوع از هم تفکیک‌ناپذیر هستند. روایت یک داستان بدون ایجاد رابطه حسی با مخاطب، شانس زیادی برای موفقیت ندارد.

«قوها ایستاده می‌ خوابند»

او ادامه داد: البته باید بگویم همه تلاشم را کردم تا دوز احساسی فیلم اندازه باشد؛ یعنی با اینکه موضوع داستانم دردناک و غم‌انگیز است، احساس سوزناک و تأسف‌برانگیزی ایجاد نکنم. نمی‌خواستم کسی دلش برای آدم‌های فیلم بسوزد. سعی‌ام این بود که فقط این موقعیت را تشریح کنم، نه اینکه ازش برای گرفتن اشک و آه استفاده کنم.

موسی رضوی درباره نسبت دغدغه‌اش و جهان‌بینی با داستان فیلم «قوها ایستاده می‌ خوابند» توضیح داد: خب، می‌شود گفت به حرفی که در فیلم می‌زنم کاملاً معتقد هستم. امیدوارم روزی برسد که هیچ انسانی روی این کره خاکی بدون سرپناه نباشد و همه این حداقل امکان زندگی، یعنی داشتن مسکن، رو داشته باشند. امیدوارم مسائل و دشواری‌هایی هم که سر راه چنین ایده‌ای هست و بعضی‌هاشون واقعاً مسخره به نظر می‌رسند، از میون برداشته شوند.

«قوها ایستاده می‌ خوابند»

نمی‌خواستم مخاطب برای شخصیت‌ها دلسوزی کند؛ جهان تلخ «قوها ایستاده می‌ خوابند»

موسی رضوی تصریح کرد: داستان جذب سرمایه برای فیلم، داستان جدیدی نیست و من هم درگیرش هستم. این فیلم بر اساس داشته‌هایم، با بودجه مشخص و امکاناتی که در اختیار داشتم، ساخته شده است. پیش از این هم چند فیلم تجربی با همین رویکرد ساخته بودم و در این فیلم از همون تجربه‌ها کمک گرفتم. بنابراین، ناچار بودم داستانم را در قالب فیلم کوتاه روایت کنم تا بتوانم آن را به‌صورت مستقل و فقط با هزینه شخصی بسازم.

موسی رضوی خاطرنشان کرد: فیلم کوتاه «قوها ایستاده می‌ خوابند» روایتگر یک موقعیت است. شاید قصه‌های دردناک و ناراحت‌کننده‌ای شنیده باشیم که نحوه تعریف کردنشون از زبان یک نفر، نه‌تنها ما رو ناراحت نکرده، بلکه باعث شگفتی و حتی خنده‌مون شده است. من هم در این فیلم سعی‌ام همین بوده است؛ اینکه داستان، با وجود پرداختن به این موقعیت ناراحت‌کننده، ما را سرگرم کند و حتی بخنداند، تا بیشتر درگیر داستان شویم و کمتر قضاوت کنیم.

«قوها ایستاده می‌ خوابند»

موسی رضوی درباره میزانسن و زبان بصری «قوها ایستاده می‌ خوابند» توضیح داد: یک روز با بازیگرها و فیلم‌بردار در لوکیشن، روی میزانسن‌ها، حرکت‌های دوربین و دکوپاژ تمرین کردیم. درباره رنگ، نور و میزان تاریکی شب‌ها در فیلم هم به توافق رسیدیم. داستان «قوها ایستاده می‌خوابند» در یک جهان رئالیستی روایت می‌شد و نمی‌خواستم رنگ و نور تصویر حالت گرافیکی داشته باشد؛ می‌خواستم این حس رئالیستی حفظ شود.

او ادامه داد: برای همین، در گفت‌وگوهایی که با فیلم‌بردارم داشتم، درباره میزان و جنس نور صحنه‌ها و حتی استفاده درست از لنزها به نتیجه رسیدیم. بعد از یک روز تمرین، همه عوامل برای روز فیلم‌برداری کاملاً آماده بودند. چون نمی‌توانستم هیچ زمانی رااز دست بدهم و امکان اضافه شدن روز فیلم‌برداری هم نداشتم، همه‌چیز رو حساب‌شده و دقیق پیش بردم.

موسی رضوی درباره مهم‌ترین و اساسی‌ترین تفاوت فیلم کوتاه و بلند گفت: تنها تفاوت مدت‌زمان فیلم است. در فیلم کوتاه، فرصت کمی برای روایت و به سرانجام رساندن داستان دارید. این روایت، در عین اینکه باید ساختار سینمایی داشته باشد. باید مثل یک رباعی در شعر باشد که در دو بیت، یک مفهوم رو کامل می‌کند.

او ادامه داد: شما هم در زمانی کمتر از ۳۰ دقیقه یا حتی ۱۵ دقیقه، فرصت دارید داستانتان را کامل کنید. باید در همین زمان، شخصیت، داستان و هسته اصلی فیلم را مشخص کنید، نحوه مواجهه شخصیت با آن موقعیت را بسازید و به یک نتیجه تأثیرگذار برسید. فیلم کوتاه یک رباعی است، در مقایسه با فیلم بلند که می‌تواند یک غزل یا قصیده باشد.

«قوها ایستاده می‌ خوابند»

موسی رضوی درباره چالش های تولید فیلم کوتاه «قوها ایستاده می‌ خوابند» گفت: چالش اصلی من در تولید این فیلم، همون مهلت محدود استفاده از لوکیشن بود. اگر در اون زمان مشخص فیلم رو نمی‌ساختم، لوکیشن رو از دست می‌دادم. توی همین فرصت هم باید سرمایه لازم برای فیلم‌برداری رو جور می‌کردم. واقعاً برام ترسناک شده بود، ولی خدا رو شکر، بالاخره همه‌چیز ردیف شد.

موسی رضوی در پایان خاطرنشان کرد: البته نداشتن مجوز فیلم‌برداری در سطح شهر هم برای فیلم‌های مستقل چالش بزرگیه. روز آخر که باید سکانس‌های خارجی رو می‌گرفتیم، از یکی از دوستانم که مجوز کانون داشت کمک گرفتم. با نامه‌ای که از این دوستم گرفتم، صبح زود به ناجی هنر و بعد به شهرداری رفتم و با کلی بدبختی، مجوز فیلم‌برداری در سطح شهر و پارک‌ها رو گرفتم. بعد هم به‌سرعت خودم رو به بچه‌ها رسوندم تا کار رو در اون روز آخرِ پرمشغله ادامه بدیم.

«قوها ایستاده می‌ خوابند»

بیشتر بخوانید:

https://didhonar.ir/?p=121299

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *