به گزارش پلاتو هنر، تاثیرگذارترین چهره های تاریخ سینما، در نقش کارگردان و بازیگر، چهرههایی بودند که نهتنها صنعت فیلمسازی را تغییر دادند بلکه احساس و نگاه میلیونها مخاطب را هم شکل دادند. در این گزارش به تاثیرگذارترین چهره های تاریخ سینما میپردازیم.
کارگردانان جریانساز تاریخ سینمای جهان
چارلی چاپلین، پدر کمدی صامت، با آثار سینمایی نظیر »The Kid» و «Modern Times» نشان داد سینما میتواند بخنداند و اشک مخاطب را درآورد. آلفرد هیچکاک، که قواعد ژانر دلهره را با تعلیق و هیجان برای همیشه تغییر داد (Psycho, Vertigo). استنلی کوبریک، کارگردان کمالگرایی است که آثاری ماندگار در ژانرهای مختلف (2001: A Space Odyssey, The Shining) خلق کرده است. آکیرا کوروساوا، کارگردان ژاپنی که با فیلمهایی مثل «Seven Samurai» نهتنها سینمای شرق را جهانی کرد بلکه الهامبخش هالیوود شد.
مارتین اسکورسیزی، روایتگر جنایی و انسانی (Taxi Driver, Goodfellas) و استیون اسپیلبرگ، خالق سینمای سرگرمی مدرن (Jaws, Jurassic Park, E.T.) است. اینگمار برگمان، کارگردان سوئدی که سینما را به فلسفه و روانشناسی پیوند زد. ساتیاجیت رای، فیلمساز هندی که واقعیت زندگی مردم را با نگاهی شاعرانه به تصویر کشید. ژان-لوک گدار، چهره اصلی موج نوی فرانسه که فرم روایت سینمایی را دگرگون کرد.

تاثیرگذارترین چهره های تاریخ سینمای جهان
مارلون براندو، انقلابی در بازیگری متد، با نقشهایی مثل «The Godfather» و «On the Waterfront».
همفری بوگارت، چهرهای کلاسیک از عصر طلایی هالیوود (Casablanca).
مرلین مونرو، نماد زنانگی و کاریزما در سینما.
رابرت دنیرو، مهارت در تغییر چهره و بازیهای روانشناختی (Raging Bull, Taxi Driver).
آل پاچینو، خالق نقشهای فراموشنشدنی در «The Godfather» و «Scarface».
کاترین هپبورن، یکی از قدرتمندترین و تأثیرگذارترین زنان در تاریخ سینما.

سینمای ایران هم یکی از ستونهای مهم تاریخ هنر هفتم در دنیا است. هرچند مسیرش پر فراز و نشیب بوده، اما همیشه توانسته هویت خاص خودش را نشان بدهد و بر مخاطبان جهانی تأثیر بگذارد.
دوران کلاسیک (پیش از انقلاب ۱۳۵۷)؛ سینما بیشتر با فیلمهای ملودرام و کمدی سرگرمیمحور بوده است. چهرههایی مثل فردین، بهروز وثوقی و داریوش مهرجویی نقش مهمی در این دوره داشتند.
فیلم سینمایی «گاو» (داریوش مهرجویی، ۱۳۴۸) نقطه عطفی بود که سینمای جدی و هنری ایران را به جهان معرفی کرد.

پس از انقلاب و دهه ۶۰؛ در این دوره محدودیتها باعث شد فیلمسازان سراغ داستانهای انسانی، نمادین و شاعرانه بروند. عباس کیارستمی با آثاری مثل «خانه دوست کجاست» و «طعم گیلاس» سینمای ایران را جهانی کرد (برنده نخل طلا کن ۱۹۹۷). فیلمهای اجتماعی و کودکمحور در این دوره پررنگ شدند.
دهههای ۷۰ تا امروز؛ سینمای ایران با نامهایی چون: محسن مخملباف (بایسیکلران) ، مجید مجیدی (بچههای آسمان، نامزد اسکار بهترین فیلم خارجی)، جعفر پناهی (دایره، طلای سرخ)، اصغر فرهادی (جدایی نادر از سیمین، فروشنده، هر دو برنده اسکار بهترین فیلم خارجی) به شهرت جهانی رسید.
اصغر فرهادی با روایتهای واقعگرایانه و چندلایه اجتماعی، از مهمترین چهرههای معاصر سینمای ایران است.

ستارگان اثرگذار سینمای ایران
بهروز وثوقی، اسطوره پیش از انقلاب با فیلمهای سینمایی مثل «قیصر» و «گوزنها».
عزتالله انتظامی، بازیگر ماندگار با حضور در آثار مهرجویی و کیارستمی.
علی نصیریان و داوود رشیدی، نمادهای تئاتر و سینما.
ترانه علیدوستی و شهاب حسینی، ستارههای نسل جدید با حضور در آثار فرهادی.

فیلمهای ماندگار و اثرگذار سینمای ایران
۱. گاو (داریوش مهرجویی – ۱۳۴۸)
نقطه عطف سینمای هنری ایران. با روایت ساده اما عمیق، نگاه جهانیان رو به سینمای ایران جلب کرد.
۲. قیصر (مسعود کیمیایی – ۱۳۴۸)
آغازگر موج نو سینمای ایران. بهروز وثوقی با این فیلم به یک اسطوره بدل شد.
۳. گوزنها (مسعود کیمیایی – ۱۳۵۳)
فیلمی اجتماعی-سیاسی با بازی بینظیر بهروز وثوقی و فرامرز قریبیان؛ نماد اعتراض نسل جوان آن زمان شد.
۴. خانه دوست کجاست؟ (عباس کیارستمی – ۱۳۶۵)
روایتی شاعرانه از نگاه یک کودک؛ یکی از فیلمهایی که هویت جهانی به سینمای ایران بخشید.

۵. کلوزآپ (عباس کیارستمی – ۱۳۶۸)
تلفیق مستند و داستانی؛ یکی از تحسینشدهترین فیلمهای تاریخ سینما.
۶. بایسیکلران (محسن مخملباف – ۱۳۶۷)
داستانی انسانی و استعاری؛ از مهمترین آثار سینمای پس از انقلاب.
۷. بچههای آسمان (مجید مجیدی – ۱۳۷۵)
فیلمی احساسی درباره فقر و امید؛ اولین فیلم ایرانی که به اسکار راه یافت.

۸. طعم گیلاس (عباس کیارستمی – ۱۳۷۶)
برنده نخل طلای کن؛ اثری فلسفی درباره مرگ، زندگی و امید.
۹. دایره (جعفر پناهی – ۱۳۷۹)
روایتی تلخ از وضعیت زنان در ایران؛ برنده شیر طلایی جشنواره ونیز.
۱۰. جدایی نادر از سیمین (اصغر فرهادی – ۱۳۸۹)
نقطه اوج سینمای اجتماعی ایران؛ برنده اسکار بهترین فیلم خارجی و خرس طلایی برلین.
۱۱. فروشنده (اصغر فرهادی – ۱۳۹۴)
دومین اسکار فرهادی؛ بررسی پیچیدگیهای اخلاقی و روانی جامعه ایرانی.
فیلمهای ماندگار و اثرگذار سینمای جهان
۱. The Birth of a Nation (دیوید وارک گریفیث – ۱۹۱۵)
اولین فیلم بلند حماسی با استفاده از تکنیکهای نوین سینمایی.
۲. Metropolis (فریتس لانگ – ۱۹۲۷)
شاهکار سینمای صامت آلمان؛ اولین فیلم علمی و تخیلی بزرگ تاریخ.
۳. Citizen Kane (اورسن ولز – ۱۹۴۱)
از نظر بسیاری بهترین فیلم تاریخ؛ همراه با نوآوریهای فرمی و داستانی.
۴. Casablanca (مایکل کورتیز – ۱۹۴۲)
رومانس کلاسیک هالیوود؛ ترکیب عشق، سیاست و جنگ جهانی.
۵. Bicycle Thieves (ویتوریو دسیکا – ۱۹۴۸)
مهمترین نمونه نئورئالیسم ایتالیا؛ سینمای انسانی و ساده.
۶. Seven Samurai (آکیرا کوروساوا – ۱۹۵۴)
فیلمی حماسی و تأثیرگذار بر سینمای اکشن و وسترنهای بعدی.
۷. Psycho (آلفرد هیچکاک – ۱۹۶۰)
شاهکار ژانر دلهره؛ با صحنه حمام معروفش تاریخ ترس را عوض کرد.
۸. 2001: A Space Odyssey (استنلی کوبریک – ۱۹۶۸)
ترکیبی از فلسفه، علم و تصویر؛ فیلمی که سینمای علمی وتخیلی را به سطحی تازه برد.
۹. The Godfather (فرانسیس فورد کاپولا – ۱۹۷۲)
یکی از بهترین فیلمهای تاریخ؛ نقطه اوج روایت مافیایی و درام خانوادگی.

۱۰. Star Wars: A New Hope (جورج لوکاس – ۱۹۷۷)
انقلابی در جلوههای ویژه و آغاز یکی از بزرگترین فرنچایزهای سینما محسوب میشود.
۱۱. Pulp Fiction (کوئنتین تارانتینو – ۱۹۹۴)
بازتعریف روایت غیرخطی و دیالوگمحور؛ موج تازهای در سینمای مدرن.
۱۲. The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (پیتر جکسون – ۲۰۰۱)
نقطه اوج سینمای فانتزی با جلوههای ویژه انقلابی.
۱۳. Avatar (جیمز کامرون – ۲۰۰۹)
بزرگترین موفقیت سهبعدی تاریخ؛ انقلاب در تکنولوژی موشن کپچر.
۱۴. Parasite (بونگ جون-هو – ۲۰۱۹)
اولین فیلم غیرانگلیسیزبان که با نقد طبقاتی جهانی با زبانی سرگرمکننده، برنده اسکار بهترین فیلم شد.
سینما شبیه یک آینه است که هم جهان بیرونی را بازتاب میدهد و هم جهان درونی ما را لمس میکند. وقتی مخاطب وارد سالن تاریک سینما میشود، انگار پا به دنیایی تازه میگذارد؛ جایی که برای چند ساعت میتواند واقعیتهای روزمره را کنار بگذارد و خودش را در داستان، شخصیتها و تصویرها غرق کند.
سینما جایی است که ما میتوانیم زندگیهای مختلفی را تجربه کنیم، بدون اینکه واقعاً آنها را زندگی کرده باشیم.
۲۱ شهریور ماه، روز ملی سینما مبارک

بیشتر بخوانید:




