به گزارش پلاتو هنر، مجموعه تلویزیونی «اکسیر» یک کمدی فانتزی خانوادگی درباره «پیروز»، عطرسازی سنتی است که اتفاقی غیرمنتظره، زندگی او و خانوادهاش را وارد مسیری تازه میکند. این مجموعه در دل موقعیتهای طنز، مفاهیمی چون ارزش زمان، میل انسان به جوانماندن و فاصله میان نسلها را دنبال میکند.
احمد درویشعلیپور، کارگردان و تهیهکننده «اکسیر»، در گفتوگو با پلاتوهنر از شکلگیری ایده اولیه این سریال، انتخاب داریوش فرضیایی برای نقش پیروز، مرز میان کمدی و فانتزی، طراحی فضای رنگارنگ مجموعه و دشواریهای تولید آن سخن گفت.
کارگردان و تهیهکننده مجموعه «اکسیر» با بیان اینکه زمان، باارزشترین دارایی انسان است، گفت: این سریال در کنار پرداختن به میل انسان برای جوانماندن، میخواهد لحظاتی شاد و حالخوبکن برای خانوادههایی بسازد که این روزها با مشکلات مختلفی دستوپنجه نرم میکنند.
مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانید.

ایده اولیه مجموعه «اکسیر» چگونه شکل گرفت و چه ظرفیتی در قصه پیروز وجود داشت که شما را برای ساخت یک کمدی فانتزی خانوادگی متقاعد کرد؟
احمد درویشعلی پور گفت: پس از برگزاری جلسات مقدماتی با مدیران سیمافیلم، بهویژه آقای نقویان، قرار شد مجموعهای برای باکس اصلی سریالهای شبانه تولید کنیم. برنامه اولیه این بود که «اکسیر» برای نوروز آماده شود؛ بنابراین تلاش کردیم اتمسفر و فضای بصری آن نیز حالوهوایی شاد و نوروزی داشته باشد.
ایده اصلی از شرایطی آمد که امروز بسیاری از ما با آن درگیر هستیم؛ اتلاف وقت، آن هم گاهی بدون اینکه خودمان متوجه باشیم. «اکسیر» قرار بود تلنگری باشد تا بیشتر قدر زمان و عمری را که سپری میکنیم بدانیم.
از کودکی به ما گفتهاند «وقت طلاست»، اما در «اکسیر» میخواستیم فراتر از این ضربالمثل برویم. زمان فقط طلا نیست؛ زمان همان عمر ماست و لحظهلحظه آن قیمتی دارد که نمیتوان برایش جایگزینی پیدا کرد.
چرا این مضمون در قالب یک کمدی فانتزی روایت شد؟
وقتی مخاطب خودش را در یک اثر نمایشی ببیند، راحتتر با آن همذاتپنداری میکند. فرقی ندارد با یک فیلم سینمایی، سریال یا نمایش روبهرو باشیم؛ اگر مسئله اثر، مسئله زندگی روزمره مردم باشد، ارتباط عمیقتری شکل میگیرد.
امروز بسیاری از افراد با موضوع زیبایی، جوانماندن، جراحیها و تزریقهای مختلف درگیرند. برای این کارها زمان و هزینه صرف میکنند و گاهی نیز با عوارض آن روبهرو میشوند. این مسئله فقط متعلق به یک گروه خاص نیست و کموبیش در اطراف همه ما دیده میشود.
میل به جوانشدن، انسان را ناخواسته با عمر سپریشدهاش روبهرو میکند. وقتی قصه از دل چنین مسئله آشنایی بیرون بیاید، حتی مفاهیم جدی و لایههای زیرین آن نیز در قالب طنز و فانتزی برای مخاطب باورپذیرتر میشوند.

چگونه مفاهیم جدی زمان، پیری و فاصله نسلها را وارد فضای طنز کردید، بدون اینکه اثر شعاری شود؟
احمد درویشعلی پور تصریح کرد: مهمترین نکته این بود که شخصیتها و موقعیتها به زندگی واقعی مردم نزدیک باشند. اگر مفهوم را مستقیماً و به شکل یک پیام آموزشی بیان کنیم، ممکن است اثر شعاری شود؛ اما وقتی شخصیت با مسئلهای روبهروست که مخاطب نیز آن را تجربه کرده، پیام از دل قصه بیرون میآید.
ما نمیخواستیم فقط درباره جوانی یا ارزش زمان حرف بزنیم؛ میخواستیم پیروز و خانوادهاش این مفاهیم را زندگی کنند. مخاطب نیز در مسیر اتفاقها، خودش به پرسشهایی درباره زمان، فرصتهای ازدسترفته و رابطه نسلها برسد.
انتخاب داریوش فرضیایی برای نقش پیروز چه امکاناتی در اختیار شما قرار داد؟
احمد درویشعلی پور بیان کرد: داریوش فرضیایی بیش از دو دهه است که با عنوان عموپورنگ در میان مردم محبوبیت دارد و امروز به یک چهره بیننسلی تبدیل شده است. کسانی که در سالهای آغاز فعالیت او کودک بودند، حالا خودشان پدر و مادر شدهاند. بنابراین وقتی داریوش درباره کودک، نوجوان یا خانواده صحبت میکند، برای نسلهای مختلف پذیرفتنی است.
«اکسیر» نخستین تجربهای بود که او را با طراحی یک گریم متفاوت به سنین بالاتر بردیم. با همراهی شهرام خلج، چهرهای میانسالتر برای او طراحی کردیم و در قصه نیز خانوادهای شامل همسر و دو فرزند برای پیروز شکل گرفت.
فرزندان پیروز متعلق به دو نسل متفاوتاند. پسر بزرگتر کمی آرامتر و سربهراهتر است، اما دختر خانواده پرسشگرتر و کنشگرتر رفتار میکند. نوع مواجهه پیروز با این دو فرزند نیز یکسان نیست و بخشی از اختلاف نسلها از همین رابطهها شکل میگیرد.
این موقعیتها برای داریوش فرضیایی تازگی داشت، اما از آنجا که سالها با یکدیگر همکاری کردهایم، ظرفیتها و تواناییهایش را بهخوبی میشناختیم. اساساً بخشی از طرح «اکسیر» با توجه به حضور و ویژگیهای خود او شکل گرفت.

یعنی داریوش فرضیایی از ابتدا بخشی از هسته شکلگیری قصه بود؟
احمد درویشعلی پور توضیح داد: بله. هسته اولیه و اتاق فکر کار با حضور من، محمد درویشعلیپور بهعنوان نویسنده و داریوش فرضیایی شکل گرفت. از ابتدا میدانستیم چه بازیگری در اختیار داریم و میخواهیم از کدام ظرفیتهای او استفاده کنیم.
این شناخت قبلی کمک کرد شخصیت پیروز تنها روی کاغذ طراحی نشود. از همان مرحله شکلگیری ایده، به این فکر میکردیم که این شخصیت چگونه با تواناییها و سابقه داریوش پیوند بخورد و درعینحال، وجهی تازه از او را مقابل مخاطب قرار دهد.
ترکیب کمدی و فانتزی مرز حساسی با اغراق و لودگی دارد. چگونه این تعادل را حفظ کردید؟
احمد درویشعلی پور اظهار کرد: من در کمدی همیشه به یک اصل ساده اعتقاد دارم؛ «اندازه نگهداشتن». حتی شیرینی اگر از اندازه بگذرد، دل مخاطب را میزند. کمدی نیز اگر بیش از حد اغراقآمیز شود، تماشاگر را پس میزند.
ایدههای فانتزی در آثار من معمولاً منطق درونی دارند. فانتزی به این معنا نیست که هر اتفاق دور از ذهنی بدون علت رخ دهد. پشت هر اتفاق باید یک چرایی و منطق داستانی وجود داشته باشد.
وقتی جهان فانتزی از منطق خودش پیروی کند، مخاطب آن را میپذیرد و اثر از خطر لودگی یا مسخرهشدن فاصله میگیرد. در «اکسیر» نیز تلاش کردیم کمدی شیرین باشد، اما از اندازه خارج نشود.

طراحی جهان بصری «اکسیر» با چه رویکردی انجام شد؟
احمد درویشعلی پور خاطرنشان کرد: میخواستیم فضای سریال رنگ، طراوت و حالوهوای روزهای پایانی اسفند و آغاز فروردین را داشته باشد؛ درحالیکه هنگام فیلمبرداری، بسیاری از این عناصر بهصورت طبیعی در دسترس نبودند. درختان و فضای شهری شرایط متفاوتی داشتند و باید بخش زیادی از اتمسفر نوروزی را بازآفرینی میکردیم.
قاسم ترکاشوند، طراح صحنه مجموعه، برای ساخت این فضا زحمت زیادی کشید. بازار شب عید، رنگ درختان و حسوحال شهر باید طراحی و ساخته میشد. این کار هم هزینه و زمان زیادی نیاز داشت و هم به ذوق و سلیقه وابسته بود.
لباس، صحنه، گریم و موسیقی باید در کنار یکدیگر قرار میگرفتند تا جهان مجموعه چشمنواز و باورپذیر شود. پس از پخش قسمت نخست، یکی از دوستان به من گفت تماشای سریال برایش شبیه نوعی تراپی بوده است. شنیدن این جمله برایم ارزشمند بود؛ چون میخواستیم مخاطب برای مدتی از فشارهای روزمره فاصله بگیرد.
مهمترین چالش تولید مجموعه چه بود؟
احمد درویشعلی پور گفت: علاوه بر بازآفرینی فضای زمانی قصه، شرایط اجتماعی و تولیدی سال گذشته نیز بر کار همه مشاغل، از جمله حوزه تصویر، تأثیر گذاشته بود. ساخت یک مجموعه فانتزی خانوادگی به هماهنگی زیادی میان بخشهای مختلف نیاز دارد.
همه عناصر باید با یکدیگر همزبان میشدند؛ از طراحی صحنه و لباس تا چهرهپردازی، موسیقی، فیلمبرداری و بازیها. اگر یکی از این بخشها از جهان سریال فاصله میگرفت، باورپذیری کل اثر آسیب میدید.
حضور بازیگران نوجوان، جوان و باسابقه را میتوان بخشی از گفتوگوی بیننسلی سریال دانست؟
احمد درویشعلی پور تصریح کرد: صددرصد. مخاطب ما یک گروه سنی خاص نیست. از کودک خردسال تا سالمند میتواند مخاطب این مجموعه باشد؛ بنابراین لازم بود بازیگران نیز نماینده نسلهای مختلف باشند.
در ترکیب بازیگران، از پرسام همتیان بهعنوان یکی از کمسنترین چهرهها تا داریوش فرضیایی، مهلقا باقری، میرطاهر مظلومی و دیگر بازیگران باتجربه حضور دارند. در ادامه نیز مخاطبان با چهرهها و اتفاقهای غافلگیرکنندهای روبهرو خواهند شد.
برای انتخاب بازیگران جوان و نوجوان تلاش کردیم افرادی را به کار بگیریم که هم تجربه نمایشی داشته باشند و هم از نظر ویژگیهای ظاهری و رفتاری به شخصیت نزدیک باشند. این گستردگی سنی در ترکیب بازیگران، با مضمون اصلی «اکسیر» و مواجهه نسلها ارتباط مستقیم دارد.

همزمان مسئولیت کارگردانی و تهیهکنندگی مجموعه را بر عهده داشتید. این دو مسئولیت چه تأثیری بر روند تولید گذاشت؟
احمد درویشعلی پور عنوان کرد: بهتر است دیگر عوامل درباره نتیجه این مسئله قضاوت کنند، اما آنچه در توان داشتم، در هر دو مسئولیت با تمام وجود انجام دادم. دریافت بازخوردهای مثبت، خستگی را از تن گروه بیرون میآورد.
در دسترسبودن نویسنده نیز کمک زیادی به ما کرد. فاصله میان نگارش، پیشتولید و تولید کوتاه بود و گاهی لازم میشد در همان لحظه و سر صحنه، درباره بخشی از متن گفتوگو یا تغییری ایجاد کنیم. حضور و همراهی محمد درویشعلیپور باعث شد این تغییرها با سرعت و هماهنگی بیشتری انجام شوند. همدلی میان نویسنده، کارگردان، بازیگران و عوامل پشت صحنه یکی از ویژگیهای مهم پروژه بود.
مهمترین تفاوت «اکسیر» با دیگر کمدیهای خانوادگی چیست و دوست دارید مخاطب با چه حسی از آن جدا شود؟
تمام قصه «اکسیر» بر این مفهوم استوار است که وقت، زمان و عمر باارزشترین دارایی انساناند. ممکن است آدم در بخشهای مختلف زندگی اهل بخشش، انفاق و سفرهداری باشد، اما درباره عمرش باید خسیس باشد؛ چون این تنها داراییای است که اگر از دست برود، دوباره بازنمیگردد.
ویژگی دیگر «اکسیر» این است که پیامآور شادی است. مردم در شرایط فعلی با مشکلات مختلفی دستوپنجه نرم میکنند و ما میخواستیم برای لحظاتی، حال خوب و لبخند را به خانوادهها هدیه کنیم.
اگر مخاطب پس از پایان مجموعه، علاوه بر لبخند، لحظهای با خودش فکر کند که زمانش را چگونه سپری کرده و از این پس چطور میخواهد قدر عمرش را بیشتر بداند، «اکسیر» به هدف اصلی خود رسیده است.

بیشتر بخوانید:
هلیا امامی: تلویزیون باید حال مردم را خوب کند/ «اکسیر» خانوادهها را دوباره دور هم جمع کرد




