به گزارش پلاتو هنر، موسیقی متن فیلم سینمایی «مرثیه ای برای یک رویا» (Requiem for a Dream, 2000) ساختهی کلینت منسل (Clint Mansell) است و توسط گروه کرنوس کوارتت (Kronos Quartet) اجرا شده است. این موسیقی یکی از معروفترین و تأثیرگذارترین قطعات موسیقی سینمای مدرن است و بهویژه قطعهی اصلی آن یعنی Lux Aeterna شهرت جهانی پیدا کرده است.
موسیقی متن «مرثیه ای برای یک رویا» نمونهی درخشان استفاده از مینیمالیسم در سینما است. یک تم کوتاه با سازهای زهی که بارها تکرار و شدت میگیرد، تا سرنوشت تراژیک شخصیتها را بازتاب دهد. این موسیقی مثل یک سوگوارهی مدرن؛ ساده، پرقدرت، و فراموشنشدنی. عمل میکند.
کلینت منسل از تکنیک تکرار (Repetition) و تغییر تدریجی استفاده میکند. این شیوه الهامگرفته از آهنگسازان مینیمالیست مثل فیلیپ گلس است. یک ملودی یا الگوی ریتمیک ساده بارها تکرار میشود اما هر بار با تغییر در شدت، سازبندی یا دینامیک، رنگ و احساس جدیدی پیدا میکند.
ترکیب سازهای زهی کلاسیک (ویولن، ویولا، ویولنسل) به همراه تنظیم مینیمالیستی باعث میشود موسیقی حالتی غمانگیز، اضطرابآور و تراژیک پیدا کند. برخلاف ارکسترهای عظیم هالیوودی، این موسیقی بیشتر روی یک هستهی تکرارشونده بنا شده که مدام شدت میگیرد.
انتخاب گروه زهی بهجای ارکستر بزرگ یک تصمیم آگاهانه است، سازهای زهی میتوانند طیف وسیعی از احساسات (از لطافت تا خشونت) را منتقل کنند. صدای خام و مستقیم آن ها بهشدت انسانی و نزدیک به فریاد یا ناله است. در بخشهایی از موسیقی، ویولنها جیغمانند بالا میروند درحالیکه ویولنسل و ویولا نتهای کشیده و سنگین را مینوازند؛ ترکیبی که حس فشار روانی و سقوط را تشدید میکند.
«مرثیه ای برای یک رویا»؛ قطعه موسیقی (Lux Aeterna)
موسیقی با یک ملودی ساده و تکرارشونده آغاز میشود که در طول قطعه با لایههای بیشتری از سازهای زهی پررنگتر و سنگینتر میگردد.
این ساختار تدریجی باعث ایجاد احساس وسواس، اعتیاد و اجتنابناپذیری سقوط میشود؛ دقیقاً مشابه روند داستان فیلم. تکرار ضرباهنگ شبیه ضربان قلب یا تیکتاک ساعت است که به نوعی استعارهای از گذر زمان و نزدیکشدن به سرنوشت شوم تلقی میشود.
فیلم سینمایی «مرثیه ای برای یک رویا» دربارهی چهار شخصیت است که هر کدام در دام اعتیاد و رؤیاهای واهی گرفتار میشوند و سرانجام نابودی را تجربه میکنند.
موسیقی فیلم در ابتدا حس امید و رؤیا را القا میکند که در اینجا ملودی روشنتر و آرامتر است و با پیشرفت فیلم، همین تم موسیقایی بارها و بارها بازمیگردد اما هر بار تیرهتر، سنگینتر و پراضطرابتر. در اوج فیلم، موسیقی نیز به نهایت شدت و آشوب میرسد؛ طوری که شنونده حتی بدون دیدن تصویر میتواند فروپاشی شخصیتها را حس کند.
موسیقی در قسمت انتهایی به اوج تراژیک میرسد، سازها فریاد میزنند، لایهها روی هم انباشته میشوند و حس بیرحمی اجتنابناپذیر سرنوشت را منتقل میکنند.
این همان بخشی است که با مونتاژ نهایی فیلم (جراحی آرون، اعتیاد سارا، فحشای ماریون، زندان تایرون) همراه میشود.
موسیقی «مرثیه ای برای یک رویا» بهدلیل سادگی و تکرارشوندگی، خیلی سریع در ذهن مخاطب میماند و در عین حال چون حس تراژیک و اجتنابناپذیر سقوط را منتقل میکند، شنونده را تحت فشار روانی قرار میدهد. به همین دلیل نیز بعدها در بسیاری از تریلرها و تبلیغات سینمایی استفاده شد، به طور مثال در تریلر فیلم سینمایی «ارباب حلقهها: دو برج».
فیلم سینمایی «مرثیه ای برای یک رویا» به کارگردانی دارن آرونوفسکی است که فیلمنامه این فیلم را نیز هوبرت سلبی جونیور و دارن آرونوفسکی براساس رمانی به همین نام نوشته هوبرت سلبی جونیور در سال 1978، به رشته تحریر درآورده است. الن برستین، جرد لتو، جنیفر کانلی، مارلون وینز، کریستوفر مکدونالد و لوئیز لسر بازیگران این فیلم سینمایی هستند.
این فیلم در مورد یک بیوه بازنشسته است که در یک آپارتمان کوچک زندگی میکند. او پس از مدتی وسواس کاهش وزن پیدا کرده و شروع به خوردن قرص میکند. با این حال سارا به این دارو اعتیاد پیدا کرده و در نتیجه سلامت روان او را تحت تاثیر قرار میگیرد.
از طرفی دیگر پسر او، یک معتاد است که تصمیم دارد به همراه دوستش تایرون به یک فروشنده مواد مخدر تبدیل شود و کار خود را گسترش دهد. در این میان نامزد هری، ماریون قصد دارد طراح مد و لباس شود اما در دنیای مواد مخدر هری با او همراه شده است و…
بیشتر بخوانید:
