به گزارش پلاتو هنر، روز جهانی موسیقی عجیب و غریب (International Strange Music Day) هر سال در ۲۴ آگوست (2 شهریور) برگزار میشود. این روز فرصتی است برای تجربه نوعی از موسیقی (ژانرهای نو، هنرمندان کمتر شناختهشده یا حتی موسیقی به زبانهای ناآشنا) که تا به حال نشنیدهایم.
این روز توسط پاتریک گرانت، آهنگساز و موسیقیدان نیویورکی، در سال ۱۹۹۷ به وجود آمد. او هدف خود را از انتخاب روز جهانی موسیقی عجیب و غریب، گسترش سلیقههای موسیقایی مردم و تشویق آن ها به گوش دادن بدون تعصب میدانست. روز ۲۴ آگوست به دلیل تولد پدر دوستش (که مربی هنری او بود) انتخاب شد و همزمان با انتشار آلبوم جدید موسیقیاش «Fields Amaze» اطلاع رسانی شد.
درباره گسترش جهانی این روز باید بدانیم که از سال ۲۰۰۲ به بعد، به اروپا، دانشگاه لندن و سایر شهرهای آمریکا نیز راه یافت که به مرور، رویدادها، کنسرتها، مسابقات و جشنوارههایی به مناسبت این روز برگزار شد.
شعار اصلی روز جهانی موسیقی عجیب و غریب «گوش دادن بدون تعصب» (listening without prejudice) است. به این معنا که بیطرفانه و با ذهن باز موسیقی گوش کنید.

روز جهانی موسیقی عجیب و غریب را جشن بگیریم…
ایدههایی برای جشن گرفتن روز جهانی موسیقی عجیب و غریب مرسوم شده است که گوش دادن به موسیقی ناشناخته (گوش دادن به ژانرها و سبکهایی از موسیقی که تا حالا تجربه نکردهاید) به طور مثال موسیقی فضایی، آوانگارد، فولک غیرمتداول، یا موسیقی در زبانهایی چون ایسلندی، ژاپنی یا حتی ترکی، یکی از روش های جشن گرفتن این روز به شمار میآید.
ایده ای دیگر جشن گرفتن روز جهانی موسیقی عجیب و غریب عبارتنداز: خلق موسیقی عجیب خودتان (از سازهای غیرمعمول یا شیوههای خلاقانه استفاده کنید؛ به طور مثال با وسایل ساده مانند نی، بادکنک یا دستگاه ضبط صدا ساده، صداهایی جدید بسازید.) ،شرکت در مراسم و رویدادها (احتمال دارد در نیویورک یا لندن فضایی برای جشن، کنسرت یا شوهای عجیب به مناسبت این روز برگزار شود. دانشگاهها و مراکز هنری ممکن است برنامههای خاصی نیز ترتیب دهند.)
روز جهانی موسیقی عجیب و غریب؛ روز عجیبی برای معرفی و شنیده شدن هنرمندان زیرزمینی یا مستقل است که شاید به دلیل سبک موسیقایی متفاوت، کمتر دیده میشوند و گوش دادن بدون تعصب موسیقی، به باز کردن فضای ذهن و پذیرش سبکهای نو و گسترش افقهای ذهنی کمک میکند.
سازهای عجیب و غریب، سازهایی هستند که کمیاب هستند و یا ساختار غیرمعمول دارند، صداهایی تولید میکنند که به گوشمان غریبه میآید. این سازها بیشتر در موسیقی تجربی، سنتیِ خاص مناطق یا حتی موسیقی مدرن و فیلمها استفاده میشوند.
نمونههایی از سازهای عجیب و غریب جهان:
تِرِمین (Theremin)؛ یکی از اولین سازهای الکترونیک محسوب میشود که نوازنده هیچوقت آن را لمس نمیکند! صدا با حرکت دستها در میدان مغناطیسی دو آنتن کنترل میشود و صدای آن شبیه موسیقی فضایی یا فیلمهای علمی–تخیلی قدیمی است.

گلس هارمونیکا (Glass Harmonica)؛ این ساز اختراع بنجامین فرانکلین (۱۸ قرن)، مجموعهای از دیسکهای شیشهای روی محور چرخان است که با انگشت خیس رویشان کشیده میشود. صدایی روحانی و ترسناک دارد؛ به همین خاطر در موسیقی کلاسیک و حتی فیلمهای ترسناک استفاده شده است.

هَنگ درام (Hang Drum)؛ سازی فلزی به شکل بشقاب پرنده است که با ضربه زدن آرام دست روی سطح محدب آن، صداهای هارمونیک و مدور تولید میشود و در موسیقی خیابانی و مدیتیشن بسیار محبوب است.

دیجریدو (Didgeridoo)؛ ساز بومیان استرالیا با قدمت بیش از ۱۵۰۰ سال است که یک لولهی چوبی بلند (از درخت اوکالیپتوس توخالی) دارد و صدایی بم و کشیده ایجاد میکند، مانند صدای طبیعت یا حیوانات.

شوفار (Shofar)؛ ساز آیینی یهودیان ساختهشده از شاخ قوچ است که در مراسم مذهبی دمیده میشود و صدایی خشن و طبیعی دارد.

نیِ هندی (Bansuri) و نیِ چینی (Xiao)؛ هر دو شبیه نی ایرانیاند، اما ساختار و کوک متفاوت دارند و صدایشان از آرامترین تا روحانیترین حالات متغیر است.
هیدروفون (Hydraulophone)؛ سازی آبی است که به جای دمیدن در هوا، آب از سوراخهای لوله جریان پیدا میکند و نوازنده با انگشت جلوی خروجی آب را میگیرد و مانند یک ارگان آبی صدای جالبی دارد.

اُند مارتنو (Ondes Martenot)؛ ساز الکترونیکی فرانسوی که با نوار لغزنده یا صفحه کلید نواخته میشود و در موسیقی کلاسیک مدرن و فیلمهایی مثل Ghostbusters و Lawrence of Arabia استفاده شده است.

سازهای عجیب دستساز؛ بعضی هنرمندان برای تولید صداهای خاص، سازهایی میسازند که در هیچ جای دیگر پیدا نمیشوند، مانند گیتار با زه لاستیکی و ویلن با جعبه فلزی.
پیانوی آماده (Prepared Piano)؛ با گذاشتن اشیاء داخل پیانو (مثل پیچ، لاستیک یا کاغذ) صدایش تغییر میکند.
سازهای عجیب و غریب، باعث میشوند موسیقی از حالت عادی خارج شود و فرهنگهای مختلف دنیا را به هم معرفی میکنند. از طرفی دیگر، الهامبخش موسیقیدانها و فیلمسازها هستند.
بیشتر بخوانید:
موسیقی کُردی؛ صدایی از تاریخ و سنتها؛ هر گوشه از ایران یک نغمه دارد…




