
حسین فداییحسین این روزها با دو نمایش «راز نجات گیرا» و «افسانه پر طلایی» برای کودکان و نوجوانان روی صحنه است.
حسین فدایی حسین، نویسنده و کارگردان نمایش «راز نجات گیرا» در گفتوگو با خبرنگار پلاتو هنر درخصوص اجرای این اثر گفت: این نمایش برای خردسالان و کودکان است. اصل نمایشنامه یک کار ترجمهشده است که چند سال پیش توسط خودم ترجمه و در انتشارات نمایش منتشر شد. عنوان اصلی کار هم «روزی روزگاری بندرخت» بود و بهطور خلاصه به اتفاقاتی که در فضای اطراف بندرخت میافتاد و روایتگر داستان دو گیره بود، پرداخته بود اما من با ایجاد تغییراتی سعی کردم مفهوم دیگری را از جمله فریب افراد ساده توسط کسانی که دنبال منافع خودشان هستند را هم به کار اضافه کرده و آن را برای اجرا آماده کردم.
او با اشاره به هدف خود از اجرای این اثر بیان کرد: در درجه نخست دوست داشتم نمایشی اجرا کنم که بچهها با دیدن آن، لحظات خوشی داشته باشند؛ کاری که تمام مؤلفههای جذاب برای بچهها را داشته باشد. در کنار این امر تلاش داشتم مفهومی که مدنظرم بود؛ یعنی مراقبت از محیط پیرامون جهت عدم سوءاستفاده افراد و رسیدن به اهداف منفعتطلبانه را به تماشاگران ارائه کنم.
فداییحسین افزود: البته این موضوع را بیشتر به این جهت مورد توجه قرار دادم چراکه کودکان ما به واسطه فضای مجازی و رسانههایی که از همه طرف کودکان ما را احاطه کرده مورد حمله قرار گرفتهاند و به نظرم رسید که این موضوع قابل اهمیت است و باید به آن پرداخت. بنابراین تلاشم این بود که در درجه نخست تولید اثری جذاب برای بچهها داشته باشم و در کنار آن یک مفهوم مهمی را به آنها منتقل کنم.

فداییحسین عنوان کرد: همیشه از سالهای گذشته علاقه داشتم که برای بچهها بهویژه خردسالان کار کنم. چراکه بچههایی که در این سنوسال هستند پذیرش و گیرایی بالایی دارند. احساسم این است که تولید اثر برای خردسالان ارزشمندتر است و میتوان زمینههای تربیتی و آموزشی خوبی را برای آنها در این سنین فراهم کند.
کارگردان نمایش «راز نجات گیرا» با بیان اینکه اگر بخواهیم تأثیرگذاری کارها و بازخوردها را ارزیابی کنیم باید از دو منظر به آن نگاه کنیم، توضیح داد: نخست در حین اجرای نمایش است. برای من بسیار اهمیت دارد که واکنش مخاطب در حین اجرا چیست؟ اینکه بتوانم نقاط قوت و ضعف کار را بسنجم و اگر نیاز به اصلاح دارد آن را برطرف کنم.
او افزود: در این اثر لحظاتی را پیشبینی کرده بودم که مخاطب بتواند با اثر ارتباط برقرار کند و همراهی و همکاری داشته باشد. مرحله دیگر جهت ارزیابی تأثیرگذاری کار، پس از نمایش است که تماشاگر از سالن خارج میشود و با شخصیتهای اثر مواجه میشود. در این لحظه هم به بازیگران تأکید کرده بودم که نباید از نقش خود خارج شوید چراکه بچهها این شخصیتها را باور میکنند بنابراین باید در این جایگاه قرار گرفته و با همان جایگاه با بچهها ارتباط بگیرند.

فداییحسین درخصوص چالشهای تولید اثر تئاتری برای کودکان و خردسالان بیان کرد: مخاطب کودک و خردسال ویژگیهایی دارد که ما آن را در مخاطب نوجوان و یا بزرگسال هرگز نمیبینیم؛ از جمله اینکه بچهها سریعاً به هر چیزی واکنش نشان میدهند. اگر خسته شوند و یا از چیزی ناراحت باشند سریعاً آن را اظهار میکنند. اینها چالشهایی است که باید مورد توجه قرار بگیرد، به نوعی باید نبض تماشاگر را در دست داشته باشیم.
او افزود: هرجایی که احساس کردیم که تماشاگر خسته شده است باید ریتم کار تغییر یافته و او را همراه کار نگه داریم. این ویژگی در تولید اثر برای بزرگسال وجود ندارد چراکه این تماشاگران ملاحظه گروه اجرایی را میکنند و تلاش دارند تا نظم اجرا برقرار باشد، اما بچهها سریعاً واکنش نشان میدهند و این چالش بزرگ گروه اجرایی است.
او ادامه داد: از طرفی دیگر بچهها بسیار ظریف به نمایش نگاه میکنند، نکاتی را میبینند که شاید گروه اجرایی توجه کمتری به آن داشته باشد. بچهها بسیار روی جزئیات کار توجه میکنند، بنابراین باید در تولید آثار برای خردسالان بهطور مداوم جذابیتهایی را در کار ایجاد کنیم تا بچهها بهانه نگرفته و همراه کار باقی بمانند.

به گفته نویسنده نمایش «راز نجات گیرا»، بچهها خیلی به گفتارها و دیالوگها توجه نمیکنند. شاید تماشاگر بزرگسال به دیالوگهای ردوبدلشده میان بازیگران توجه کند اما در کار کودک باید تا جایی که امکان دارد از گفتار کم کنیم و به حرکت و کنش اضافه کنیم. همچنین یکی دیگر از نکات مهم این است که باید به مسائل جذابی که مورد توجه کودک است همچون نور، رنگ، موسیقی و … بیش از هر چیزی توجه داشته باشیم چراکه این مسائل جنبههایی است که کودکان بیشتر از هر چیزی به آن توجه میکنند.
فداییحسین همچنین عنوان کرد: بچهها به شخصیتهای فانتزی نیز بیشتر از شخصیتهای واقعی توجه میکنند، مثل اشیایی که جان پیدا میکنند. به همین دلیل باید تا جایی که امکان دارد از شخصیتهای فانتزی و اتفاقات جادویی در کار بهرهمند شویم. بنابراین این چالشها میتواند تولید یک نمایش برای راضی نگهداشتن بچهها و خردسالان را سخت کند.
بیشتر بخوانید:
انسان، زمان و ناتوانی او در تغییر، دغدغهای که سهگانه اشکان پیر دل زنده را تولید کرد




