پرویز پرستویی

روایت ماندگار یک اسطوره در سینمای ایران

پرویز پرستویی، از برجسته‌ترین بازیگران تاریخ سینمای ایران، با کارنامه‌ای پربار در تئاتر، سینما و تلویزیون و با خلق شخصیت‌هایی ماندگار، طی بیش از چهار دهه فعالیت هنری، به یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های فرهنگی و هنری کشور تبدیل شده است.

به گزارش پلاتوهنر، پرویز پرستویی بدون شک یکی از درخشان‌ترین و تاثیرگذارترین چهره‌های بازیگری در تاریخ سینمای ایران است. هنرمندی که با تکیه بر تکنیک ناب و حس عمیق انسانی، توانسته در طول بیش از چهار دهه، هم در نقش‌های کمدی و هم در درام‌های اجتماعی، جایگاهی تکرارنشدنی در قلب مخاطبان پیدا کند. در این گزارش نگاهی جامع به زندگی، فراز و نشیب‌های حرفه‌ای و افتخارات این بازیگر صاحب‌سبک خواهیم پرداخت.

پرویز پرستویی

پرویز پرستویی در ۲ تیرماه ۱۳۳۴ در روستای چالو در استان همدان متولد شد. او زمانی که تنها ۳ سال داشت، به همراه خانواده‌اش به تهران مهاجرت کرد و دوران کودکی و نوجوانی خود را در محله دروازه غار سپری کرد.

پرویز پرستویی در دوران نوجوانی خود علاقه‌زیادی به فوتبال داشت. پرستویی مدتی به عنوان دروازه‌بان در تیم فوتبال کارگران فعالیت کرد، اما دست تقدیر او را به سمت مرکز رفاه نازی‌آباد کشاند؛ جایی که با تئاتر آشنا شد و مسیر زندگی‌اش برای همیشه تغییر کرد. او در سال ۱۳۴۸ به گروه تئاتر بهرام بیضایی پیوست و اولین تجربه صحنه‌ای خود را با نمایش «ماجرای یک محل» رقم زد. سال 1352 با بازی در نمایش‌های «چشم برابر چشم»، «شبی در حلبی آباد»، «پتک»، «خانه روشن» و نمایش پرطرفدار «میلاد» میان مخاطبان شناخته شد. سال 1353 با ایفای نقش در نمایش «دکه» و یک سال بعد برای بازی در نمایش «تسلیم شدگان» موفق شد جایزه «کاخ جوانان» را بگیرد.

پرویز پرستویی

 ورود به دنیای حرفه‌ای و ثبت اولین افتخارات

پرستویی در سال ۱۳۶۰ به عنوان منشی در دادگستری مشغول به کار شد، اما اشتیاق بی‌پایان او به بازیگری با روحیه اداری سازگار نبود. او پس از مدتی، علی‌رغم دشواری‌های معیشتی، از کار در دادگستری استعفا داد تا تمام توان خود را وقف تئاتر و سینما کند.

ورود او به دنیای تصویر با فیلم «دیار عاشقان» در سال ۱۳۶۲ رقم خورد. پرویز پرستویی در اولین تجربه سینمایی‌اش چنان حیرت‌انگیز ظاهر شد که سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را از جشنواره فیلم فجر دریافت کرد. یک سال بعد، با سریال «طالب» به قاب تلویزیون ورود کرد و به چهره‌ای شناخته‌شده برای عموم مردم تبدیل شد.

پرویز پرستویی
دوران طلایی و خلق شخصیت‌های ماندگار

دهه‌های ۷۰ و ۸۰ میلادی را می‌توان دوران اوج‌گیری و تثبیت پرویز پرستویی به عنوان مرد هزار چهره سینمای ایران دانست. او با ایفای نقش در فیلم‌های کمدی-جنگی مانند «لیلی با من است» و «آدم‌برفی»، مرزهای جدیدی را در بازیگری تجربه کرد، اما نقطه عطف کارنامه او همکاری با ابراهیم حاتمی‌کیا در فیلم «آژانس شیشه‌ای» بود. نقش حاج کاظم چنان در تاریخ سینما ماندگار شد که هنوز هم بسیاری او را با همین نام می‌شناسند.

پرویز پرستویی در سال‌های بعد با فیلم‌هایی همچون «مارمولک»، «بید مجنون» و «بادیگارد»، بارها ثابت کرد که توانایی خارق‌العاده‌ای در بازی با میمیک صورت و انتقال احساسات متضاد دارد؛ از طنز گزنده تا حزن عمیق.

آواهای ماندگار؛ صدای گرمی که روایتگر شد

پرستویی علاوه بر سینما در زمینه موسیقی نیز فعالیت دارد. دکلمه های «نیستش» و«دوستت دارم» در سال ۱۳۷۹ با ناصر عبداللهی و بابایی در سال ۱۳۸۶ کار مشترکش با بیژن مفید از مهم‌ترین کارهای او هستند.

او آلبوم‌های «من یک بازیگرم» و «من پرویز پرستویی» را نیز در سال ۱۳۹۳ منتشر کرد.

از «حاج کاظم» تا «رضا مارمولک»؛ ماندگارترین قاب‌های پرویز پرستویی

پرویز پرستویی از آن دسته بازیگرانی است که در کارنامه‌اش، برای هر شخصیت، شناسنامه‌ای تازه خلق می‌کند.

پرویز پرستویی

«آژانس شیشه‌ای»

این فیلم یک اکشن و درام ایرانی ۱۳۷۶ به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا، داستان یک رزمنده سابق به نام عباس است که به دلیل جراحت جنگی در آستانه مرگ است. همرزم او، حاج کاظم، سعی دارد او را برای درمان به لندن ببرد اما با موانع اداری و بی‌تفاوتی جامعه روبرو می‌شود و در نهایت دست به گروگان‌گیری در یک آژانس هواپیمایی می‌زند.

پرویز پرستویی در این فیلم، نماد فریاد یک نسل فراموش شده است. او در این نقش، آمیزه‌ای از خشم، استیصال و عشق برادرانه را به نمایش می‌گذارد. بازی او در سکانس‌های درگیری لفظی، چنان مقتدرانه بود که این کاراکتر را به ماندگارترین مرد معترض سینمای ایران بدل کرد.

«مارمولک»

کمدی جنجالی کمال تبریزی که در سال ۱۳۸۲ ساخته شده است، داستان دزد سابقه‌داری به نام رضا مثقالی است که برای فرار از زندان، لباس یک روحانی را می‌پوشد و ناخواسته در نقش امام جماعت یک مسجد در شهر مرزی قرار می‌گیرد.
پرویز پرستویی با درک درست از طنز موقعیت، تضاد میان رفتارهای یک لات خیابانی و وقار لباس روحانیت را به شکلی درست اجرا کرد. او یکی از انسانی‌ترین کمدی‌های تاریخ ایران را خلق کرد که جملات و تکیه‌کلام‌هایش مثل «به تعداد آدم‌ها راه هست برای رسیدن به خدا» هنوز در فرهنگ عامه زنده است.

«بید مجنون»

این اثر درام ساخته مجید مجیدی در سال ۱۳۸۳، روایتگر زندگی یوسف، استاد دانشگاهی است که از دوران کودکی نابینا بوده و حالا در میانسالی، فرصتی برای بینایی پیدا می‌کند. اما این معجزه، او را با دنیای جدیدی از وسوسه‌ها و طمع‌ها روبرو می‌کند.
چالش بزرگ پرویز پرستویی در این فیلم، بازی با چشم بود. او باید ابتدا نقش یک نابینا را با تمام جزئیات حسی ایفا می‌کرد و سپس حیرت و سرگشتگی فردی را نشان می‌داد که پس از دهه‌ها، جهان را می‌بیند. بازی او در صحنه‌های استیصال و فروپاشی روانی یوسف، تحسین منتقدان جهانی را برانگیخت.پرویز پرستویی

«لیلی با من است»

کمال تبریزی در این فیلم برای اولین بار با زبان طنز به سراغ دفاع مقدس رفت. او این فیلم را در سال ۱۳۷۴ ساخته است. داستان درباره صادق مشکینی، فیلمبردار تلویزیون است که به شدت از جنگ می‌ترسد، اما برای گرفتن وام، مجبور می‌شود راهی جبهه شود.
پرویز پرستویی در نقش صادق، استاد به تصویر کشیدن ترس است. میمیک‌های صورت او و تلاش‌هایش‌ برای فرار از خط مقدم که مدام منجر به پیشروی ناخواسته او در دل دشمن می‌شود، نوع جدیدی از کمدی انسانی را در کارنامه او ثبت کرد.

«بادیگارد»

این فیلم بار دیگر همکاری پرستویی و حاتمی‌کیا را در سال ۱۳۹۴ رقم زد. داستان درباره حاج حیدر ذبیحی، محافظی قدیمی است که در عصر تغییر ارزش‌ها، معتقد است بادیگارد مزدور نیست، بلکه محافظ معتقد به آرمان است.
پرستویی در این نقش با گریمی متفاوت، اقتدار و خستگی یک محافظ کهنه‌کار را به تصویر کشید. او توانست تردیدهای درونی یک قهرمان در حال زوال را چنان بازی کند که چهارمین سیمرغ بلورین نقش اول را برای او به ارمغان آورد.

پرویز پرستویی
«مطرب»

فیلمبرداری این فیلم درام، کمدی و موزیکال سال ۱۳۹۸ در ترکیه به پایان رسید.مصطفی کیایی در این فیلم به سراغ داستان ابراهیم خوش‌لحن رفته است؛ خواننده‌ای در سبک کوچه‌بازاری که در آستانه شهرت در سال ۵۷، با وقوع انقلاب از کار بازمی‌ماند و تمام عمر در حسرت یک اجرای زنده در وطن می‌سوزد.
پرستویی در این فیلم، خوانندگی که لایه دیگری از هنرش است را نشان داد. او با صدای خودش قطعات فیلم را اجرا کرد و توانست حسرت و اندوه پنهان زیر لایه‌های کمدی نقش ابراهیم را به خوبی به مخاطب منتقل کند. بازی او باعث شد فیلم به یکی از پرفروش‌ترین‌های تاریخ سینمای ایران تبدیل شود و رکورد «هزارپا» را بزند .

درخشش در قاب تلویزیون و نمایش خانگی

پرویز پرستویی در تلویزیون و شبکه نمایش خانگی نیز بسیار اثرگذار بوده است.

«زیر تیغ» یکی از تحسین‌شده‌ترین بازی‌های حسی او است. او با ایفای نقش در این درام تلخ، جایزه بین‌المللی بهترین بازیگر مرد را در رم دریافت کرد.
«امام علی (ع)» نیز یکی دیگر از سریال‌های فاخری است که این بازیگر به هنرنمایی پرداخته است. او در این سریال تصویری باصلابت و ماندگار از یکی از یاران وفادار حضرت علی (ع) را به نمایش گذاشت. پرستویی همچنین در سریال «آشپزباشی» که یک کمدی خانوادگی موفق بود در نقش یک سرآشپز مغرور ظاهر شد. او در کنار فاطمه معتمدآریا در این اثر زوج هنری خاطره‌انگیزی را خلق کردند.

پرویز پرستویی

اولین حضور او در نمایش خانگی با سریال «همگناه» به کارگردانی مصطفی کیایی بود که مقتدرانه نقش پدری را بازی کرد که پس از سال‌ها با رازهای خانوادگی و فرزند گمشده‌اش روبرو می‌شود.
«شکارچی» نیز یکی از تجربه‌های متفاوت پرویز پرستویی در نمایش خانگی بود که سریالی با حال‌وهوای تاریخی و قاجاری که او در آن بار دیگر نشان داد که در همه نقش‌ها می‌تواند حضوری پرقدرت و ماندگار داشته باشد.

در نهایت، جدیدترین پروژه او سریال «هزار و یک شب» به کارگردانی مصطفی کیایی است که هم‌اکنون در فیلیمو در حال پخش است. حضور پرویز پرستویی در این اثر، بار دیگر او را به صدر اخبار رسانده است. او با بازی درخشان خود در کنار یک تیم قدرتمند، موفق شده مخاطبان بسیاری را هر هفته پای تماشای این سریال بنشاند.

پرویز پرستویی

مهم‌ترین جوایز و افتخارات پرویز پرستویی

پرویز پرستویی با دریافت 4 سیمرغ بلورین، یکی از پرافتخارترین بازیگران تاریخ جشنواره فیلم فجر به شمار می‌رود.

فیلم سینمایی «آژانس شیشه‌ای» :برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد
فیلم سینمایی «بادیگارد»: برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد
فیلم سینمایی «بید مجنون»: برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد
فیلم سینمایی «مارمولک»: دریافت تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول مرد از جشن خانه سینما

پرستویی امروز نه تنها یک بازیگر، که یک مصلح اجتماعی در فضای مجازی و حقیقی است که همواره دغدغه‌های مردم را فریاد زده و به همین واسطه، به یکی از محبوب‌ترین چهره‌های ملی ایران بدل گشته است.

 

پرویز پرستویی
هنرمندان دیگر:
علی نصیریان

https://didhonar.ir/?p=110543
پرویز پرستویی
سرفصل‌های بیوگرافی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *