به گزارش پلاتو هنر، انیمیشن «مثل دوست، مثل گوزن» بهعنوان بهترین انیمیشن مسابقه سینمای ایران (بخش پویانمایی) چهل و سومین جشنواره فیلم کوتاه تهران انتخاب شد.
به بهانه کسب این جایزه و روز جهانی انیمیشن، با مالک اقبالی، کارگردان «مثل دوست، مثل گوزن» گفتوگویی داشتهایم که در ادامه میخوانید.
مالک اقبالی درباره داستان فیلم کوتاه «مثل دوست، مثل گوزن» توضیح داد: این فیلم کوتاه داستان یک محیطبان است که در این انیمیشن به شکل انسان گوزن دیده میشود. این محیطبان پس از کشتن یک شکارچی غیرقانونی توسط یک نظامی به یک سرباز معلم در مدرسه تحویل داده میشود تا سرباز او را به پاسگاه ببرد.

مالک اقبالی از پنج سال تلاش برای خلق تصویر «مثل دوست، مثل گوزن» گفت
او ادامه داد: درصورتی که این سرباز معلم، مرد محیطبان را از پیش میشناسد و با او خاطراتی دارد. به همین خاطر مرد را در یک دو راهی قرار میدهد تا خودش انتخاب کند به روستا برود یا پاسگاه که در نهایت محیطبان مسیر پاسگاه را انتخاب میکند.
مالک اقبالی درباره «مثل دوست، مثل گوزن» تصریح کرد: در ابتدا قصد داشتم یک انیمیشن در ارتباط با محیط زیست بسازم و از داستان «مهمان کامو» و اتفاقاتی که در ایران برای محیطبان ها میافتاد نیز الهام گرفتم.
این کارگردان افزود: علی افضلی، محیط بان کرمانی که بر حسب اتفاق، یک شکارچی غیرقانونی را به قتل رساند و پس از چند سال خود را به قانون تحویل داد اما قانون نتوانست از او دفاع کند. داستان «مثل دوست، مثل گوزن» بسیار شبیه به این اتفاق روایت شد.
مالک اقبالی درباره چالش های ساخت «مثل دوست، مثل گوزن» عنوان کرد: ساخت این انیمیشن با چالشهای فنی متعددی همراه بود؛ فرایندی دشوار، زمانبر و فرسایشی که در مجموع پنج سال به طول انجامید.
مالک اقبالی درباره تصویرسازی «مثل دوست، مثل گوزن» اظهار کرد: هدف اصلی در این انیمیشن، تجربهکردن ظرفیتهای تصویرسازی و نقاشی در قالب انیمیشن بود. به همین دلیل، تلاش شد اثری خلق شود که بیش از هر چیز بر تصویر، رنگ، بافت و حجم تکیه داشته باشد.

این کارگردان ادامه داد: یکی از مهمترین چالشها، ایجاد تعادل میان تکنیک بصری و روایت داستانی بود. از نظر من، تصویر در این انیمیشن جایگاه بسیار برجستهای دارد و حتی میتوان گفت از روایت جلوتر است؛ بااینحال، تلاش شده میان این دو عنصر تعادل برقرار شود تا مخاطب، در کنار درگیرشدن با تصاویر، ارتباط خود را با داستان نیز حفظ کند.
مالک اقبالی درباره شخصیتپردازی در «مثل دوست، مثل گوزن» مطرح کرد: شخصیتپردازی در این انیمیشن با رویکردی ساده و کلاسیک انجام شده است. این فرایند بر اساس الگوها و نمونههای موجود شکل گرفت و از ابتدا تلاش شد افرادی که به محیطبانان شباهت دارند، از نزدیک بررسی شوند. در نهایت، شخصیت اصلی با الهام از این بررسیها و با توجه به نیازهای داستان طراحی شد.
انیمیشن ایران در چه جایگاهی قرار دارد؟
مالک اقبالی درباره جایگاه انیمیشن در ایران توضیح داد: سینما در مقایسه با انیمیشن رسانهای فراگیرتر است و همین موضوع بر میزان دیدهشدن آثار انیمیشن تأثیر میگذارد. انیمیشن ایران، به دلیل ضعف در سازماندهی و فاصله با برخی استانداردهای جهانی، با چالشهایی در مسیر توسعه و حضور بینالمللی مواجه است.
این کارگردان ادامه داد: در حوزه انیمیشن هنری نیز، اگر دیدهشدن در عرصه جهانی را معیار قرار دهیم، آثار ایرانی هنوز با محدودیتهایی روبهرو هستند؛ بخشی از این مسئله به ماهیت خود این مدیوم و دشواریهای عرضه و نمایش آن بازمیگردد.
او افزود: بااینحال، در مجموع، وضعیت انیمیشن هنری ایران را نمیتوان کاملاً نامطلوب دانست و حتی در زمینه تولید آثار ویژه مخاطبان بزرگسال، ظرفیت حضور و مطرحشدن را دارد.

انیمیشن در محاصره مشکلات نمایش بیکیفیت در جشنواره فیلم کوتاه تهران
مالک اقبالی درباره حضور «مثل دوست، مثل گوزن» در جشنواره فیلم کوتاه تهران گفت: این انیمیشن برای نخستین بار در ایران در چهل و سومین جشنواره فیلم کوتاه ایران به نمایش درآمد و من مدتها مشتاق بود که اثر خود را در سالن سینما تماشا کنم؛ اما کیفیت پایین نمایش، تجربهای ناامیدکننده برای من رقم زد.
او ادامه داد: ازآنجاکه این انیمیشن بهشدت بر کیفیت تصویر متکی است، هرگونه اختلال در نمایش آن میتواند بخش مهمی از تجربه تماشاگر را از بین ببرد. در جریان نمایش، بخشهایی از تصویر از کادر خارج شده بود و بهدرستی روی پرده سینما دیده نمیشد. همچنین، رنگها بههمریخته به نظر میرسیدند و پرشهای تصویری، کیفیت بصری اثر را تحت تأثیر قرار میدادند.
مالک اقبالی تصریح کرد: این مشکلات باعث شد من بهجای تجربهکردن اثر خود در شرایطی مطلوب، با احساس عصبانیت و ناراحتی سالن سینما را ترک کنم. وقتی اثری تا این اندازه بر تصویر، رنگ و بافت تکیه دارد، کیفیت نمایش صرفاً یک مسئله فنی و حاشیهای نیست؛ بلکه بخشی جداییناپذیر از خود اثر است. اگر تصویر بهدرستی به مخاطب منتقل نشود، بخش مهمی از تجربهای که سازنده برای آن پنج سال زمان صرف کرده، از دست میرود.
مالک اقبالی در پایان خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، مسئله تنها کیفیت یک نمایش نیست؛ بلکه فراهمنشدن بستری مناسب برای دیدهشدن و درک درست آثار انیمیشن هنری است. آثاری که برای تجربهشدن به کیفیت بصری دقیق و امکانات نمایش متناسب نیاز دارند، بدون چنین بستری نمیتوانند آنگونه که باید با مخاطب ارتباط برقرار کنند.

بیشتر بخوانید:




