به گزارش پلاتو هنر، طراحان گرافیک و نقاشان ایرانی پس از آغاز حمله رژیم صهیونسیتی و آمریکا دست از قلم نکشیدند و به سراغ گرافیک جنگ رفتند و اتفاقا فرصت را غنیمت دانسته تا خشم انزجار خود را از به شهادت رساندن رهبر معظم انقلاب و جنگ تحمیلی علیه ایران، در آثارشان بروز دهند.
این هنرمندان به صورت خودجوش در مراکزی چون مرکز هنرهای تجسمی حوزه هنری، مکتب حاجقاسم، خانه طراحان انقلاب اسلامی و مراکزی دیگر گردهم آمدند و طرح زدند.
این آثار با موضوع حمله آمریکایی صهیونیستی، ویژگیهایی چون صراحت، جسارت و استفاده هوشمندانه از نمادها را در خود دارند و آثار خلاقانهای است که توسط فعالان و جنبشهای اجتماعی در شرایط بحرانی تولید میشود.
گرافیک جنگ، در واقع «سلاحی روی کاغذ» است که با استفاده از قدرت بصری، روحیه مقاومت را در بدنه جامعه تزریق میکند.
در همین راستا، «خانه کارتون و کاریکاتور حوزه هنری کردستان» با تولید مجموعهای از آثار جدید، تلاش کرده است تا با نگاهی نمادین و هنرمندانه، تحولات اخیر منطقه و روایتهای مرتبط با آن را به تصویر بکشد.
این مجموعه که با محوریت نقد عملکرد نهادهای بینالمللی و بهویژه سازمان ملل متحد و همچنین بازنمایی وضعیت رژیم صهیونیستی تولید شده، در قالب چند اثر شاخص، مفاهیمی عمیق را در قالب تصاویری ساده اما تأثیرگذار ارائه میدهد.
واکنش هنرمندان هنرهای تجسمی به جنگ
نخستین تصویر این مجموعه، نمایی از یک مترسک است؛ پیکرهای ایستاده در میان بارش، با ظاهری فرسوده و بیجان که کلاهی بر سر دارد و بر آن، نشانی شبیه به سازمان ملل دیده میشود. این مترسک، نه برای ترساندن، بلکه گویی خود به نمادی از بیاثری تبدیل شده است.
در این اثر، هنرمند با استفاده از عنصر «مترسک» تلاش کرده است تا بهصورت نمادین، عملکرد نهادهای بینالمللی را به چالش بکشد؛ نهادهایی که در بزنگاههای حساس، بهجای ایفای نقش فعال، صرفاً نظارهگر وقایع بودهاند.
بارش باران، لباس پاره و ایستادن بیحرکت مترسک در فضایی خالی، همگی نشانههایی از فرسایش اعتبار و ناکارآمدی هستند، این تصویر، نه یک روایت مستقیم، بلکه دعوتی است برای تأمل در نقش سازمانهایی که قرار بوده حافظ صلح و امنیت جهانی باشند، اما در بسیاری از موارد، از ایفای این نقش بازماندهاند.
در تصویر دوم، صحنهای متفاوت اما مکمل روایت قبلی به چشم میخورد؛ جنگندهای که در میان شعلههای آتش سقوط کرده و در کنار آن، چهرهای از نتانیاهو دیده میشود که با حالتی اندوهگین و درمانده، به این صحنه مینگرد.
این اثر، با بهرهگیری از اغراقهای رایج در هنر کاریکاتور، تلاش کرده است تا وضعیت یک قدرت نظامی را در شرایطی بحرانی به تصویر بکشد، شعلههای آتش، دودهای برخاسته و چهرهای مملو از اضطراب، همگی در خدمت القای یک مفهوم هستند؛ پایان یک برتری ادعایی.
در این تصویر، جنگنده نه صرفاً یک ابزار نظامی، بلکه نمادی از قدرت و اقتدار است که اکنون در حال فروپاشی و نابودی به نمایش درآمده است، هنرمند با قرار دادن شخصیت در کنار این صحنه، پیوندی میان تصمیمگیران و پیامدهای تصمیمات آنها برقرار میکند.
سومین تصویر این مجموعه، شاید صریحترین و در عین حال نمادینترین اثر باشد؛ در این تصویر، جنگندهای در حال پرواز دیده میشود که از بخشهایی از آن دود و آتش برخاسته و در آسمان، واژه «THE END» با دود نقش بسته است.
این تصویر، بیش از آنکه یک صحنه جنگی باشد، یک روایت پایانی است؛ پایانی بر یک دوره، یک سیاست یا یک رویکرد.
استفاده از عبارت «THE END» که معمولاً در پایان فیلمها به کار میرود، نشاندهنده نگاه سینمایی و روایی هنرمند به این موضوع است.
چهره خلبان که با حالتی مضطرب و نگران ترسیم شده، بر شدت این پیام میافزاید؛ گویی که او نیز از پایان قریبالوقوع این مسیر آگاه است و زمین سبز زیر پای جنگنده، در تضاد با آسمان دودآلود، نشاندهنده فاصله میان واقعیت و آن چیزی است که در حال وقوع است.
اثری دیگر از هنرمندان خانه کارتون و کاریکاتور حوزه هنری کردستان، با زبانی نمادین و روایتی تکاندهنده، سرانجام جنگطلبی را در قالب تصویری تأملبرانگیز به نمایش گذاشته است روایتی که بیش از هر چیز، هزینههای انسانی و اجتماعی یک تصمیم را یادآوری میکند و هنرمندان با خلق اثری متفاوت، مخاطب را به تأملی جدی درباره «عاقبت جنگ» دعوت کردهاند.
در این اثر، صحنهای از یک خانه در دل شب به تصویر کشیده شده است؛ فضایی آرام و معمولی که ناگهان با حضور یک تابوت در مقابل درب خانه، دچار گسستی معنادار میشود و بر روی تابوت، عبارت «جنگ با ایران» نقش بسته؛ عبارتی که بهوضوح پیام اثر را بیواسطه به مخاطب منتقل میکند.
در آستانه در، چهرهای شناختهشده با حالتی نگران و متعجب به تابوت مینگرد؛ گویی نتیجه تصمیمی که زمانی در سطحی کلان مطرح شده اکنون به شکلی عینی و شخصی به در خانهاش رسیده است و این تضاد میان «تصمیم سیاسی» و «پیامد شخصی»، یکی از نقاط قوت روایت بصری اثر به شمار میرود.
«عاقبت جنگ» نه صرفاً یک تصویر، بلکه روایتی فشرده از واقعیتی تلخ است؛ روایتی که با زبانی ساده اما اثرگذار، این پیام را منتقل میکند که آغاز جنگ شاید آسان باشد، اما پایان آن، اغلب با هزینههایی سنگین و جبرانناپذیر همراه است.
پوستر شکارِ شکارچی. انهدام یک فروند جنگنده F۳۵ متخاصم. طراح گرافیک: روحالله مختاری. خانه طراحان انقلاب اسلامی.
پوستر بلعیده میشوید. به زودی توسط ایران بلعیده میشوید. ایدهپرداز: حامد مغروری. طراح گرافیک: سید محمدعلی بلادی فر. مدیر هنری: احمد یونسی. شعار: رضا شریفی. طراح نوشتار: محمدرضا چرخگرد. خانه طراحان انقلاب اسلامی.
بیشتر بخوانید:
