به گزارش پلاتو هنر، صبح امروز دوم آذر ۱۴۰۴، جامعه تئاتر ایران در سوگی بزرگ فرو رفت؛ هادی مرزبان، کارگردان نامدار و یکی از وفادارترین چهرههای تئاتر ایران، در سن ۸۱ سالگی بر اثر ناراحتی لوزالمعده در یکی از بیمارستانهای تهران چشم از جهان فروبست. هنرمندی که بیش از شش دهه از عمر خود را وقف صحنه کرد و تا واپسین سالهای زندگی همچنان با شور، تحلیل و دغدغه هنری زیست.
مرزبان در سال ۱۳۲۳ در سبزوار به دنیا آمد. مسیر هنریاش از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران آغاز شد؛ جایی که در سال ۱۳۵۲ کارشناسی بازیگری و کارگردانی گرفت و چند سال بعد در دانشگاه برونل لندن کارشناسی ارشد طراحی و کارگردانی تئاتر را پشت سر گذاشت؛ تحصیلاتی که پایهگذار نگاه حرفهای و ساختارمند او به اجرا شد.
فعالیتش را در سال ۱۳۴۵ با بازی در «رستم و سهراب» آغاز کرد، اما آنچه او را به جایگاهی ماندگار رساند، کارگردانی تئاتر بود؛ جایی که مرزبان با انتخابها و وفاداریاش به نمایشنامهنویسان صاحبسبک، بهویژه اکبر رادی، هویت ویژهای پیدا کرد.
کارگردانی که آثار رادی را زنده نگه داشت
کمتر کارگردانی به اندازه مرزبان با آثار اکبر رادی عجین شده است. طی چهار دهه، او بیش از ده نمایش از این نویسنده بزرگ ایرانی را روی صحنه برد؛ از «پلکان» و «آهسته با گل سرخ» تا «ملودی شهر بارانی»، «آمیز قلمدون» و «شب روی سنگفرش خیس». بسیاری از نسلهای تئاتری، رادی را با اجراهای مرزبان شناختند؛ همراهیای که تبدیل به بخشی از میراث فرهنگی تئاتر ایران شد.
استادی که شاگردان بسیاری تربیت کرد
هرچند مرزبان بیش از هر چیز کارگردان صحنه بود، اما نقش او در آموزش نیز پررنگ است. تدریس در دانشگاهها و مراکز هنری باعث شد نسل تازهای با نظم، دقت و نگاه حرفهای او آشنا شوند. شاگردانش همواره از اخلاق حرفهای، جدیت و احترام عمیقش به نمایش سخن گفتهاند.
حضور در سینما و تلویزیون
مرزبان گرچه قلبش در تئاتر میتپید، اما حضورش در سینما و تلویزیون نیز بهیادماندنی است. بازی در آثاری چون «جنگلبان» و «ابلیس» و نقشآفرینیهای پرتعدادش در مجموعههایی چون «امیرکبیر»، «تنهاترین سردار»، «پهلوانان نمیمیرند» و «روشنتر از خاموشی» نشان داد که نگاهش فقط به صحنه محدود نمیشود.
در تلویزیون، برخی از مهمترین تلهتئاترهای دهههای ۶۰، ۷۰ و ۸۰ با کارگردانی او ساخته شد و هنوز برای علاقهمندان تئاتر رفرنسهای مهمی محسوب میشوند.
افتخارها و نشانها
مرزبان به خاطر سالها فعالیت خستگیناپذیر، نشان درجه یک هنری معادل دکتری را دریافت کرد؛ نشانی که بیش از یک مدال، تاییدی بر یک عمر وفاداری به هنر نمایش بود.
وداع با استاد
او تا واپسین روزها همچنان فعال بود؛ همچنان میخواند، تئاتر میدید، تحلیل میکرد و هنرمندان جوان را راهنمایی میکرد. مرزبان یکی از آخرین بازماندههای نسل بزرگی بود که تئاتر ایران را با اندیشه، صبر و اخلاق بنا کردند.
درگذشت او تنها از دست دادن یک کارگردان نیست؛ خداحافظی با مردی است که تمام عمرش را روی صحنه گذاشت و هرگز از تئاتر جدا نشد.
هادی مرزبان رفت، اما صحنههای تئاتر شهر، تالار وحدت و سنگلج سالهاست که رد پای او را بر خود دارند؛ رد پایی که پاک نخواهد شد.
بیشتر بخوانید:
نمایش «باغ شب نمای ما» روایتی از زندگی و مرگ شاه قاجار
