به گزارش پلاتو هنر، شخصیت ضدقهرمان های معروف در تاریخ سینما، برخلاف باور و تصور عموم از یک قهرمان، ویژگیهای اخلاقی و رفتاری متعارف یک قهرمان را ندارد؛ اما باز هم در مرکز روایت داستان و قصه قرار میگیرد و برای مخاطب جذابیت ویژهای پیدا میکند.
این شخصیتها معمولاً خاکستریاند، خطا میکنند، ضعف دارند، یا حتی گاهی خصلتهای منفی آنها پررنگتر از مثبتهایشان است اما همین پیچیدگی آنها را برای مخاطب ماندگار و محبوب میکند تا با او همدلی کند.
ضدقهرمان کسی است که شجاع و یا به عنوان منجی رفتار نمیکند اما همچنان شخصیت اصلی یا مهم داستان است.
شخصیت ضد قهرمان برخلاق شخصیت قهرمان که همیشه به اصول اخلاقی پایبند است، اصول را گاهی زیر پا میگذارد. قهرمان همیشه به نجات دیگران فکر میکند اما ضدقهرمان به فکر اهداف شخصی خود رفتار میکند. قهرمان معمولا کمتر دیده میشود اما شخصیت ضد قهرمان آشکار و معمولا پررنگ است.
کمی مطالعه بر روی محبوبیت شخصیتهای ضد قهرمان…
مخاطب سینما گاهی با تماشای یک شخصیت ضد قهرمان، در او خودش را میبیند؛ کسی که کامل و بینقص نیست. از طرفی دیگر برعکس قهرمانهای یکبعدی، ضدقهرمان چندلایه است و با یک کشمکش درونی همیشه بین خوب و بد درگیری دارد. همین موضوع باعث میشود، تماشاگر یا خواننده درباره اخلاق، عدالت، و جامعه فکر کند.
انواع شخصیتهای ضدقهرمان…
ضدقهرمان تراژیک: کسی که در مسیر درست قرار دارد، اما به خاطر ضعف یا شرایط سقوط میکند. (مانند شخصیت بهروز وثوقی در فیلم سینمایی «قیصر»)
ضدقهرمان اخلاقگریز: کسی که کارهایش درست نیست، اما همیشه دلیل یا توجیهی برایش دارد. (مانند والتر وایت در سریال «برکینیگ بد»)
ضدقهرمان کمیک: کسی که ضعفها و اشتباهاتش خندهدار است. (مانند «مستر بین» در سطحی کمدی، یا هومر سیمپسون)
ضدقهرمان شورشی: کسی که علیه سیستم یا جامعه میایستد، حتی اگر روشهایش درست نباشد. (مانند جوکر)
ضدقهرمان های معروف در تاریخ سینما
نمونههایی از ضدقهرمان های معروف در تاریخ سینمای جهان:
مایکل کورلئونه در فیلم سینمایی «پدرخوانده»: مایکل کورلئونه شخصیت مافیایی است که از یک جوان شریف به رهبری بیرحم خانواده تبدیل میشود.
فیلم سینمایی «پدرخوانده» یک داستان جنایی آمریکایی محصول ۱۹۷۲ به کارگردانی فرانسیس فورد کوپولا است که او فیلمنامهاش را به همراه ماریو پوزو نوشته است. این فیلم بر پایه رمانی به همین نام نوشته پوزو ساخته شده است که پرفروشترین رمان سال ۱۹۶۹ میلادی بود. در این فیلم سینمایی مارلون براندو، آل پاچینو، جیمز کان، ریچارد اس. کاستلانو، رابرت دووال، استرلینگ هایدن، جان مارلی، ریچارد کونته و دایان کیتن به ایفای نقش پرداختهاند.
والتر وایت در سریال «بریکینگ بد»: والتر وایت یک معلم شیمی است که برای نجات خانوادهاش وارد دنیای مواد مخدر میشود و به یک تبهکار خطرناک بدل میگردد.
سریال «برکینگ بد» محصول آمریکا در سال 2008 توسط وینس گیلیگان کارگردانی شده است. برایان کرانستون، آنا گان، آرون پال، دین نوریس، بتسی براندت، آرجی میته، باب ادنکیرک، جیانکارلو اسپوزیتو، جاناتان بنکس، لورا فریزر و جسی پلمونس بازیگران این سریال هستند.
خلاصه داستان: والتر وایت، معلم شیمی مدرسه، که دچار سرطان مرگبار ریه شده است، با دانش آموز سابقش، جسی پینکمن، شروع به همکاری در زمینه تولید و فروش شیشه می کنند.
تونی مونتانا در فیلم سینمایی «صورتزخمی»: تونی مونتانا، شخصیت مهاجر جاهطلبی که به اوج مافیا میرسد و سقوط میکند.
فیلم سینمایی «صورتزخمی» محصول سال ۱۹۸۳ میلادی به کارگردانی برایان دی پالما، نویسندگی الیور استون و بازی آل پاچینو در کاراکتر تونی مونتانا است. این فیلم بازسازی فیلمی به همین نام محصول سال ۱۹۳۲ است.
«صورتزخمی» به داستان زندگی تونی مونتانا میپردازد که یک پناهنده کوبایی است که به فلوریدا آمدهاست و چگونگی تبدیل مونتانا به گانگستر شماره یک میامی را به تصویر میکشد.
«جوکر» (بهویژه در فیلم Joker 2019):
فیلم سینمایی «جوکر» محصول سال ۲۰۱۹، به کارگردانی تاد فیلیپس و با بازی درخشان واکین فینیکس در نقش اصلی، یک فیلم جنایی، درام روانشناختی بر اساس شخصیت جوکر از کمیکهای دیسی است که سرگذشت آرتور فلک، کمدین استندآپ شکستخورده را روایت میکند و چرایی تبدیل شدن او به نماد جنایت و شورش را در شهر گاتهام به تصویر میکشد که در نهایت هم به یک ضدقهرمان اجتماعی تبدیل شده است.
خلاصه داستان: در سال ۱۹۸۱ گاتهام، آرتور فلک دلقکی بیمار و فقیر است که با مادرش زندگی میکند و به دنبال شغلی است تا اوضاع زندگیاش را بهبود ببخشد. او با اختلال روانی خنده عصبی و ناامیدی و فقر گسترده در جامعه مواجه است. پس از وقایع متعدد، آرتور به تدریج دچار فروپاشی روانی میشود و تبدیل به شخصیتی پوچگرا و جنایتکار میگردد که الهامبخش شورش مردم علیه طبقه ثروتمند شهر میشود.
دکستر مورگان در سریال «Dexter: Resurrection»: این سریال درباره قاتل زنجیرهای که قربانیانش خود جنایتکاراند.
(دکستر: رستاخیز) در ژانر جنایی و درام ساخته شده است. این سریال محصول آمریکا سال ۲۰۲۵ و کارگردانی مارکوس سیگا و مونیکا ریموند و نویسندگی تنر بین و کلاید فیلیپس است. پیتر دینکلیج، مایکل سی هال، اوما تورمن، جک آلکات و انتارگوما امباهو واین بازیگران این سریال هستند.
«Dexter: Resurrection» دکستر مورگان از کما به هوش میآید و راهی نیویورک میشود تا هریسون را پیدا کند و گذشته اش را جبران کند اما با رسیدن آنجل باتیستا از پلیس میامی و سوالاتی که همراهش دارد، دکستر خیلی زود میفهمد که گذشتهاش دارد به سرعت به سراغش میآید.
نمونههایی از ضدقهرمان های معروف در تاریخ سینمای ایران:
قیصر (بهروز وثوقی) در فیلم سینمایی «قیصر»: شخصیت قیصر درباره جوانی است که برای خونخواهی برادرش دست به خشونت میزند، اما در نهایت نابود میشود.
فیلم سینمایی «قیصر» به نویسندگی و کارگردانی مسعود کیمیایی، با هنرمندی بهروز وثوقی محصول سال ۱۳۴۸ است.ِ
مالک اشتر (سید رسول) در فیلم سینمایی «گوزنها»: شخصیت مالک اشتر درباره معتادی است که در مسیر مبارزه و انتخابی دشوار قرار میگیرد.
فیلم سینمایی «گوزنها» به نویسندگی و کارگردانی مسعود کیمیایی، با هنرمندی بهروز وثوقی و فرامز قریبیان محصول سال ۱۳۵۳ است.ِ
شعبون در سریال «هزاردستان»: محمدعلی کشاورز در نقش شعبون، شخصیتی قدرتطلب و خاکستری است که هم تحسینبرانگیز است و هم منفور.
سریال «هزاردستان» به نویسندگی و کارگردانی علی حاتمی، با هنرمندی جمشید مشایخی، عزتالله انتظامی، داوود رشیدی محصول سال ۱۳۶۶ است.ِ
حاج کاظم در فیلم سینمایی «آژانس شیشهای»: حاج کاظم، رزمندهای است که برای نجات دوستش دست به اقدامی خشونتآمیز میزند و بین قانون و انسانیت گیر میکند.
فیلم سینمایی «آژانس شیشهای» به نویسندگی و کارگردانی ابراهیم حاتنیکیا، محصول سال ۱۳۷۶ است.ِ
پرویز پرستویی، حبیب رضایی، رضا کیانیان، اصغر نقی زاده، بیتا بادران، قاسم زارع، صادق صفایی، نسرین نکیسا، عزت الله مهرآوران، فرشید زارعی فرد، صادق توکلی، فرهاد شریفی، هنگامه فرازمند، بهناز توکلی، ساحره متین، مجید مشیری، مهرداد فلاحتگر و بهروز شعیبی بازیگران این فیلم هستند.
خلاصه داستان: عباس، بسیجی شهرستانی كه تركش خمپاره ای را كنار شاهرگ گردنش از دوران حضورش در جبهه به یادگار دارد، به اصرار همسرش نرگس برای معاینه به تهران میآید و…
قباد (شهاب حسینی) در سریال «شهرزاد»: قباد، عاشقی سرکش و شکننده که هم مهر دارد و هم جنایت.
سریال «شهرزاد» سریال شهرزاد محصول ایران در سال 1394 توسط حسن فتحی کارگردانی شده است.
ترانه علیدوستی، شهاب حسینی، مصطفی زمانی، پریناز ایزدیار، غزل شاکری، محمدمهدی سلطانی سروستانی، هومن برق نورد، پرویز فلاحی پور، رویا نونهالی، رضا کیانیان، امیر جعفری، آتنه فقیه نصیری، گلاره عباسی، پانته آ پناهی ها، سهیلا رضوی و علی نصیریان بازیگران این سریال هستند.
خلاصه داستان: روایت عاشقانه ای در روزهای پرتنش تهران در دهه 30 است که با کودتای سیاه آغاز میشود و با اثر حوادث کودتا بر زندگی شخصیتها، اوج می پگیرد. در تهران سال های پس از کودتا که چهره شهر، رنگ خشونت و دسیسه به خود گرفته، عشقی شکوفا میشود میان دو جوان به نام های شهرزاد و فرهاد. عشقی که فرجامش متصل به حوادث ایام میشود و عشاق قصه در موقعیت دشواری قرار می گیرند که آینده شان را دگرگون میکند و…
بیشتر بخوانید:
ادبیات و اقتباس در سینما؛ آثار سینمایی که از ادبیات ایران اقتباس شدهاند/ 8 قصه
