به گزارش پلاتو هنر، سیروس همتی از جمله بازیگرانی است که نقش را با تعداد سکانس‌ها و مدت حضور مقابل دوربین ارزیابی نمی‌کند. او در فصل جدید مجموعه تلویزیونی «کارآگاه علوی» نیز حضوری کوتاه اما متفاوت دارد؛ نقشی که به گفته خودش، با وجود زمان محدود، از تأثیرگذاری بالایی در قصه برخوردار است.
سیروس همتی با اشاره به شیوه متفاوت خود برای بازی در آثار پلیسی و معمایی گفت که هیچ‌گاه فیلمنامه کامل این آثار را نمی‌خواند و تنها سکانس‌های مربوط به شخصیت خودش را دریافت می‌کند؛ روشی که کمک می‌کند هم‌زمان با مخاطب در فضای رازآلود قصه پیش برود و واکنش‌هایی واقعی‌تر داشته باشد.
سیروس همتی در گفت‌وگو با پلاتوهنر، از سابقه آشنایی‌اش با سیدجمال سیدحاتمی، دلیل پذیرش این نقش، چند ساعت گریم روزانه و شیوه خاص خود برای بازی در آثار معمایی سخن گفت. او همچنین درباره احیای شخصیت‌های خاطره‌انگیز تلویزیون و کیفیت فصل جدید «کارآگاه علوی» توضیح داد.
مشروح این گفت‌وگو را با سیروس همتی در ادامه می‌خوانید.
همکاری شما با سیدجمال سیدحاتمی از چه زمانی آغاز شد و چگونه به «کارآگاه علوی» رسید؟
سیروس همتی مطرح کرد: آشنایی و همکاری من با سیدجمال سیدحاتمی به فیلم «مارمولک» بازمی‌گردد که ایشان در آن زمان به‌عنوان دستیار کارگردان فعالیت می‌کرد. از همان زمان این آشنایی و ارتباط میان ما باقی ماند؛ حتی در دوره‌هایی که همکاری مشترکی نداشتیم، سلام و احوالپرسی و رفاقتمان ادامه داشت.
پس از وقفه‌ای طولانی، برای حضور در سریال «مهیار عیار» دعوت شدم. نقش من در آن مجموعه از نظر تعداد سکانس‌ها چندان بلند نبود و ابتدا هم به این موضوع اشاره کردم، اما همکاری با سیدجمال سیدحاتمی برایم به‌اندازه‌ای شیرین بود که ترجیح دادم حتی با نقشی کوتاه در کنار او باشم.
بعدتر که متن را خواندم، دیدم نقش با وجود کوتاهی، چقدر خوب و دقیق نوشته شده است. وقتی متوجه شدم امرالله احمدجو نویسنده «مهیار عیار» است، دلیل این کیفیت را بهتر درک کردم. آن تجربه به همکاری خوبی تبدیل شد و زمینه حضور دوباره‌ام در «کارآگاه علوی» را فراهم کرد.
در «کارآگاه علوی» نیز نقش شما کوتاه است. چه عاملی باعث شد آن را بپذیرید؟
سیروس همتی عنوان کرد: بعد از «مهیار عیار» با شوخی می‌گفتم این‌بار نقشی پیشنهاد کنید که پدر و مادر داشته باشد و حضورش به سه یا چهار روز فیلم‌برداری محدود نشود! بااین‌حال، زمانی که پیشنهاد «کارآگاه علوی» مطرح شد و به لوکیشن رفتم، ترکیب بازیگران را دیدم؛ بازیگرانی باسابقه و صاحب‌نام که برخی از آنها نیز حضورهای کوتاهی داشتند.
همان‌جا دیگر چیزی نگفتم و متوجه شدم این کوتاهی بخشی از ساختار مجموعه است. نقش را که خواندم، دیدم با وجود تعداد محدود سکانس‌ها، در روند قصه تأثیر زیادی دارد. من به این جمله اعتقاد دارم که نقش کوچک وجود ندارد و این بازیگر است که باید ظرفیت همان نقش را پیدا کند.
شناخت سیدجمال سیدحاتمی از توانایی‌های من و اعتمادی که میان ما وجود داشت نیز در پذیرش این پیشنهاد مؤثر بود. امروز خوشحالم که بار دیگر دعوت او را پذیرفتم.
گریم متفاوت شما از ویژگی‌های این نقش است. آماده‌شدن برای آن چقدر زمان می‌برد؟
سیروس همتی اظهار کرد: تست اولیه گریم حدود چهار تا چهار ساعت‌ونیم طول کشید. در روزهای فیلم‌برداری، وقتی گروه چهره‌پردازی به قلق کار رسید، این زمان به حدود سه ساعت کاهش پیدا کرد.
با وجود سختی و زمان زیادی که صرف آن می‌شد، نتیجه برایم بسیار جذاب بود. فکر می‌کنم این گریم یکی از متفاوت‌ترین و بهترین چهره‌پردازی‌هایی است که طی سال‌های اخیر برای من انجام شده و به‌خوبی روی صورتم نشسته است.
البته سه ساعت نشستن روی صندلی گریم ساده نیست؛ گاهی باید بلند می‌شدم، چند قدم راه می‌رفتم و هوایی عوض می‌کردم، اما وقتی نتیجه نهایی را می‌دیدم، احساس می‌کردم این سختی ارزشش را داشته است.
در آثار پلیسی و معمایی، بازیگر از رازهای قصه خبر دارد، اما نباید آنها را در بازی خود آشکار کند. شما چگونه این اطلاعات را از مخاطب پنهان می‌کنید؟
سیروس همتی بیان کرد: شاید پاسخ من کمی شگفت‌انگیز باشد؛ من در آثار پلیسی و معمایی فقط بخش‌ها و سکانس‌های مربوط به خودم را از فیلمنامه می‌خواهم و معمولاً متن کامل را نمی‌خوانم.
وقتی بازیگر به تمام قصه اشراف داشته باشد، فراموش‌کردن این اطلاعات مقابل دوربین دشوار می‌شود. ممکن است ناخواسته در نگاه، رفتار یا واکنش خود چیزی را زودتر از زمان مناسب لو بدهد. من ترجیح می‌دهم مانند شخصیت خودم ندانم دو دقیقه بعد چه اتفاقی قرار است رخ دهد.
وقتی خودم نیز با مجهولات قصه روبه‌رو هستم، واکنش‌هایم طبیعی‌تر می‌شود و مخاطب راحت‌تر با من همراهی و همذات‌پنداری می‌کند. هر زمان می‌گویند فیلمنامه کامل را برایتان بفرستیم، می‌گویم همان بخش مربوط به نقش خودم کافی است.
یعنی تعمداً خودتان را از دانستن پایان و جزئیات پرونده محروم می‌کنید؟
بله؛ چون نگه‌داشتن اطلاعاتی که از قبل می‌دانم، برایم دشوارتر است و به تمرکز و زمان بیشتری نیاز دارد. ترجیح می‌دهم به اندازه شخصیت اطلاعات داشته باشم، نه بیشتر از او.
این روش باعث می‌شود هنگام وقوع اتفاق‌ها واقعاً غافلگیر شوم. در این شرایط، من و تماشاگر تقریباً هم‌زمان در مسیر کشف قصه حرکت می‌کنیم و همین موضوع می‌تواند به طبیعی‌ترشدن بازی کمک کند.
بازگشت به شخصیت‌ها و مجموعه‌های خاطره‌انگیز تلویزیون همیشه با خطر تکرار نوستالژی همراه است. چه زمانی ساخت فصل تازه یک سریال تصمیم درستی است؟
سیروس همتی در ادامه گفت: به نظر من نخستین شرط این است که کارگردان با نسخه‌های قبلی اثر ارتباط واقعی برقرار کرده و آن مجموعه را دوست داشته باشد. ساخت فصل تازه نباید صرفاً نتیجه یک سفارش سازمانی باشد. اگر سازنده جهان قبلی را نشناسد و به آن علاقه نداشته باشد، احتمال دارد نه‌تنها فصل جدید موفق نشود، بلکه خاطره خوب فصل‌های گذشته را نیز از مخاطب بگیرد.
ادامه‌دادن یک مجموعه زمانی درست است که قصه تازه‌ای برای روایت‌کردن وجود داشته باشد و سازندگان بتوانند ضمن احترام به گذشته، اثر را با شرایط و امکانات امروز بازآفرینی کنند.
احساس من این است که در فصل جدید «کارآگاه علوی» اتفاق‌های خوبی رخ داده و مجموعه توانسته هویت خود را حفظ کند.
بازخورد مخاطبان پس از آغاز پخش سریال چگونه بود؟
سیروس همتی عنوان کرد: پس از پخش قسمت نخست، تماس‌ها و پیام‌های تبریک زیادی دریافت کردم؛ درحالی‌که هنوز قسمت مربوط به حضور من پخش نشده بود. به دوستانم می‌گفتم نقش من هنوز دیده نشده، چرا به من تبریک می‌گویید؟ آنها پاسخ می‌دادند حضور تو مطرح نیست؛ خود سریال توانسته با ما ارتباط برقرار کند.
از بازخوردها متوجه شدم مخاطبان با فضای اثر، قاب‌بندی‌ها و کیفیت کلی آن ارتباط گرفته‌اند. صادقانه می‌گویم با توجه به شرایط فعلی تولید، امکانات موجود، محدودیت‌های بودجه و دشواری‌هایی که گروه پشت سر گذاشته است، «کارآگاه علوی» اثری شریف و آبرومند از کار درآمده است.
این را فقط به‌دلیل حضور خودم در مجموعه نمی‌گویم؛ چون پیش از نمایش سکانس‌های من نیز همین واکنش‌ها را از مخاطبان دریافت کرده بودم.
ترکیب بازیگران باسابقه و نسل‌های مختلف چه فضایی در پشت صحنه ایجاد کرده بود؟
سیروس همتی تصریح کرد: من با تعدادی از بازیگران اصلی این مجموعه رفاقتی قدیمی دارم. با بهنام تشکر نزدیک به دو دهه سابقه آشنایی و دوستی دارم و سال‌هاست بازی‌های اسماعیل امین کاشی را در تئاتر دنبال می‌کنم و به او ارادت دارم.
وقتی در کنار بازیگرانی قرار می‌گیرید که علاوه بر شناخت حرفه‌ای، با آنها دوستی و احترام متقابل دارید، تعامل مقابل دوربین راحت‌تر و دلنشین‌تر می‌شود. این آشنایی‌ها یکی از نکات مثبت تجربه حضورم در «کارآگاه علوی» بود.
مهم‌ترین چیزی که از این همکاری برایتان باقی می‌ماند، چیست؟
سیروس همتی توضیح داد: بیش از هر چیز، احترام به نقش برایم باقی می‌ماند؛ احترام به بازیگر، کارگردان، فیلمبردار و تمام عواملی که برای شکل‌گیری یک اثر تلاش می‌کنند. کوتاه یا بلندبودن نقش در درجه بعدی قرار دارد. آنچه اهمیت دارد، تأثیری است که شخصیت در قصه می‌گذارد و خاطره‌ای است که از یک همکاری حرفه‌ای باقی می‌ماند.
از پرویز امیری، تهیه‌کننده مجموعه، نیز با احترام یاد می‌کنم. شناخت من از شرافت و انسانیت او در جریان این همکاری چند برابر شد و این ویژگی برایم بسیار باارزش است.
اگر بخواهید سیدجمال سیدحاتمی را در یک جمله توصیف کنید، چه می‌گویید؟
ساتیاجیت رای، فیلمساز بزرگ هندی، در توصیف کارگردانی جمله‌ای دارد: «آتش درون، آرامش برون.» من سیدجمال سیدحاتمی را از زمان «مارمولک» تا امروز می‌شناسم و فکر می‌کنم این جمله کاملاً برازنده اوست.
سیروس همتی در پایان گفت: کارگردان باید در درونش اشتیاق، نگرانی و آتشی برای ساختن اثر داشته باشد، اما در بیرون آرامش خود را حفظ کند و آن را به گروه انتقال دهد. بهترین توصیفی که می‌توانم از سیدجمال سیدحاتمی داشته باشم، همین است: آتش درون و آرامش برون.
بیشتر بخوانید:
میرطاهر مظلومی: نسل گذشته تجربه‌اش را بدهد، نسل امروز امیدش را؛ دیگر نیازی به اکسیر نیست
