به گزارش پلاتو هنر، نمایشگاه انفرادی سمیه دادرس با عنوان «زبان پرندگان» در گالری ابتدا با همراهی گالری عصر از جمعه ۲۳ آبان ماه ۱۴۰۴ تا ۴ آذر ماه ساعت ۱۶ الی ۱۹ در معرض تماشا قرار دارد. پنج شنبه ها و تعطیلات رسمی گالری تعطیل است.
در بیانیه این نمایشگاه آمده است که:
پیشینهی اندیشیدن به زبان مرغان بسیار کهن است و به دوران پیش از اسلام بر می گردد؛ گویا از عصر سلیمان و افسانههای پیرامون زندگی او در ادبیات قرون وسطی زبانی رمزگون و عرفانی انگاشته میشده و در داستان های عامیانه کشورهایی چون روسیه، آلمان و یونان و غیره از پرندگان به عنوان موجوداتی یاد شده که از اسرار نهانی آگاه بودند و قهرمانان را از وجود گنج های پنهانی مطلع میکردند. این مجموعه حکایتی معاصر از سفر پرندگان است که قصه ی آلام و دردهای زمانه ی خود را به تصویر میکشد.
به بهانه برگزاری این نمایشگاه فرصتی فراهم شد که با سمیه دادرس گفتوگو کنیم.
سمیه دادرس در خصوص الهامات خود در رابطه با نمایشگاه «زبان پرندگان» عنوان کرد:
ایدهی آثار این مجموعه چند وجه داشت که اولین وجه آن علاقمندی من به پرندهنامه در ادبیات منطقهایست که امروزه خاورمیانه خوانده میشود. سفر پرندگان استعارهایست از سیر و سلوک انسانهایی که در جستوجوی حقیقت هستند.
در جهان پرآشوب امروز که انسان در آن مدام درگیر جنگ و درگیریاست، گویی امکانی برای سیر معنوی و خردورزی وجود ندارد. پرندگان خشمگین یا angry birds ها مثل این است که اسطورههای زمان ما هستند و نقش اساطیری ایفا میکنند.
این شخصیتها برایم جلوهای از یک پدیدهی روانشناختی به نام resentment شدند. این واژهی فرانسوی به فارسی ترجمههای متفاوتی دارد. یکی از این ترجمهها که برای من مورد توجه بوده، خشمارنج است. خشمی که به میانجی رنج ایجاد میشود. وقتی مدام در معرض جنگ هستی و یا به شیوههای گوناگون مورد استعمار قرار میگیری رانهای که در تو فعال میشود خشم است و خشم در تقابل با خرد و مهر است که کلید سفرهای معنوی به شمار میروند.
نقشههای جغرافیایی عناصر دیداری دیگری بودند که زمینهی کارها را در این مجموعه شکل دادهاند. برایم مهم بود که ماهیت استعماری نقشهها را مورد توجه قرار دهم. بعدها المانهای دیگری مثل مجسمههای یادمان که همین خصوصیت را دارند به کارها اضافه شدند. من با مداخله، تخریب و بازسازی این المانها سعی داشتم روایت تازهای از وضعیت انسانها در جهان پسامدرن به شکل استعاری بسازم.
«پرنده؛ پیامآور رازهای پنهان و رویای سیمرغ»
این هنرمند در خصوص نماد نمایشگاه خود که پرندگان است بیان کرد: پرنده در ادبیات قدیم، حامل معانی بسیاری بودهاست. زبان پرندگان زبانی رمزی انگاشته میشده که باید آن را کشف کرد. پرندگان سفر میکنند و گاه پیامآورند، و البته در یک موقعیت استثنائی میتوانند تبدیل به سیمرغی شوند که نجاتدهندهاست، سیمرغی که جدا و بیرون از آنها نیست، اما به سهولت نمیتوان به آن رسید.
او ادامه داد: بسیار تحت تأثیر ادبیات هستم و همان هم به جهان ذهنی من شکل داده و در کارهایم سرریز میشود. احساس میکنم خودم هم به زبان تصویر قصهای را روایت میکنم.
«متریالهای متنوع؛ امضای نقاش در این نمایشگاه»
این نقاش در خصوص متریالها و تکنیکهای به کار رفته در نمایشگاه «زبان پرندگان» تصریح کرد: از متریالهای مختلفی استفاده میکنم و در این زمینه محدودیتی قائل نیستم. از دوران دانشجویی با اکریلیک کار میکردم اما در طول زمان استفاده از متریال در کارم گسترش پیدا کرده و این تنوع برایم جذاب است.
«درگیر کردن انسانها مسیر آینده کارهایم است»
دادرس گفت: پیش از این نمایشگاه چیدمانی تعاملی با عنوان نقشهزدایی در گالری عصر داشتم که درواقع امتداد این مجموعه بود. درگیر کردن انسانها را دوست دارم و تصور میکنم در آینده به این شیوهی کار ادامه دهم.
این هنرمند در پاسخ به این سوال که کدام لحظه از فرایند خلق این مجموعه برایتان بیشترین لذت یا کشف را داشت؟ عنوان کرد: معمولا مدت زمان زیادی در مواجهه با یک مجموعه کار میکنم و بر یک فرم نمیایستم. به همین دلیل تنوع در کارها بسیار زیاد است و ممکن است اینطور به نظر برسد که آثار از لحاظ فرم انسجام ندارند. باید بگویم که پرهیزی هم از این بابت ندارم. تصورم بر این است که یکی از دلایل آن سرعت اتفاقها در جهان است و دیگری علاقهام به حرکت. چنین مسیری میتواند سرشار از تجربهی رنج یا لذت باشد. وقتی احساس میکنم حرکتی در جریان کار اتفاق افتاده لذت میبرم.
دادرس در خصوص انتقال احساسات خود با استفاده از آثار به مخاطبان بیان کرد: از آنجایی که در نمایشگاهها طیف مخاطبان با سلیقههای متفاوت را داریم انتقال احساسات کمی سخت میشود اما با این وجود برای من کار هنری یک ورزش فکری است، بنابراین ترجیح میدهم دغدغه و پرسش ایجاد کنم.
او ادامه داد: نمایشگاه «زبان پرندگان» امتداد مسیری است که از مجموعهی بازی شروع شد و ادامه خواهد داشت. فرایند کار من یک جریان فکریاست. نقطهای بر این جریان گذاشته نشده و اگر عمری باشد ادامه پیدا میکند.
دادرس در پایان تصریح کرد که نمیتوان «زبان پرندگان» را خلاصه کرد.
بیشتر بخوانید:
