به گزارش پلاتوهنر، سینما، یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین هنرهای جهان، در ایران نیز بیش از یک قرن قدمت دارد و در این سالها آثار ماندگار و رکوردهای جالبی را به ثبت رسانده است. از فیلمهایی که با هزینههای بیسابقه ساخته شدهاند تا آثاری که میلیونها نفر را به سالنهای سینما کشاندهاند، هر کدام بخشی از تاریخ سینمای ایران را شکل دادهاند. در این گزارش، با مهمترین «ترینهای» سینمای ایران آشنا میشویم؛ رکوردهایی که نشان میدهند کدام فیلمها، بازیگران و کارگردانان توانستهاند نام خود را در تاریخ سینمای کشور ماندگار کنند.
آنچه در این گزارش میخوانید
Toggle«ترینهای» سینمای ایران ؛ مرور رکوردهای فراموشنشدنی

گرانترین فیلم سینمای ایران: «محمد رسولالله»
این فیلم سینمایی به کارگردانی مجید مجیدی یکی از بزرگترین و پرهزینهترین آثار تاریخ سینمای ایران است که در سال ۲۰۱۵ میلادی روی پرده رفت. این فیلم نخستین بخش از یک سهگانه درباره زندگی حضرت محمد (ص) محسوب میشود و تمرکز آن بر دوران پیش از تولد، کودکی و سالهای ابتدایی زندگی پیامبر اسلام است.
داستان فیلم از سالهای سخت محاصره مسلمانان در شعب ابیطالب آغاز میشود و سپس با یک روایت گذشتهنگر، مخاطب را به دوران جاهلیت، «عامالفیل» و زمان تولد پیامبر میبرد. فیلم تلاش میکند فضای اجتماعی، فرهنگی و اعتقادی عربستان پیش از ظهور اسلام را به تصویر بکشد و نشان دهد که چگونه نشانههای ظهور آخرین پیامبر الهی از همان سالهای نخست زندگی او آشکار میشود.
یکی از ویژگیهای مهم این اثر، رعایت حساسیتهای مذهبی درباره نمایش چهره پیامبر اسلام است. در طول فیلم، چهره حضرت محمد (ص) بهصورت مستقیم دیده نمیشود و کارگردان با استفاده از زاویه دوربین و نورپردازی، حضور ایشان را به شکلی غیرمستقیم به تصویر کشیده است.

این فیلم با بودجهای حدود ۴۰ میلیون دلار ساخته شد و در زمان اکران، عنوان پرهزینهترین فیلم تاریخ سینمای ایران را به خود اختصاص داد. «محمد رسولالله» علاوه بر نمایش در ایران، در چندین کشور نیز اکران شد و واکنشهای متفاوتی را برانگیخت؛ بسیاری از منتقدان از کیفیت فنی و روایت انسانی آن تمجید کردند، اما در برخی کشورهای اسلامی نیز به دلیل دیدگاههای فقهی درباره به تصویر کشیدن پیامبران، با مخالفتهایی روبهرو شد.
در مجموع، «محمد رسولالله» را میتوان تلاشی بزرگ برای روایت بخشی کمتر دیدهشده از زندگی پیامبر اسلام دانست؛ اثری که با تکیه بر جلوههای بصری، موسیقی تأثیرگذار و فضاسازی تاریخی، سعی دارد تصویری انسانی و صلحطلب از اسلام به مخاطبان داخلی و بینالمللی ارائه دهد.

پرفروشترین فیلم تاریخ سینمای ایران: «فسیل»
یکی از بخشهای «ترینهای» سینمای ایران به رکوردهای گیشه اختصاص دارد؛ جایی که برخی فیلمها توانستهاند میلیونها مخاطب را به سالنهای سینما بکشانند.
فیلم «فسیل» به کارگردانی کریم امینی و تهیهکنندگی ابراهیم عامریان یکی از موفقترین آثار کمدی سینمای ایران در سالهای اخیر است. این فیلم که در سال ۱۴۰۲ روی پرده سینماها رفت، با استقبال گسترده مخاطبان توانست به یکی از پرفروشترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران تبدیل شود.
داستان «فسیل» درباره سه دوست به نامهای اسماعیل، سعید و صفا است که در دهه ۵۰ خورشیدی یک گروه موسیقی تشکیل دادهاند و رویای شهرت را در سر میپرورانند. اما وقوع اتفاقات غیرمنتظره، بهویژه به کما رفتن شخصیت اصلی، مسیر زندگی آنها را بهطور کامل تغییر میدهد. سالها بعد، او در فضایی کاملاً متفاوت به هوش میآید و همین تضاد زمانی، زمینهساز موقعیتهای طنز و اتفاقات جذاب فیلم میشود.

بهرام افشاری در نقش اصلی، یکی از نقاط قوت فیلم محسوب میشود و در کنار او بازیگرانی مانند هادی کاظمی، ایمان صفا، الناز حبیبی، الهه حصاری، بابک کریمی و سیدجواد هاشمی حضور دارند. ترکیب این بازیگران باعث شده «فسیل» علاوه بر روایت داستانی سرگرمکننده، لحظات کمدی متعددی را برای مخاطب خلق کند.
موفقیت «فسیل» تنها به استقبال تماشاگران محدود نشد. این فیلم با ثبت فروش چندصد میلیارد تومانی و جذب میلیونها مخاطب، رکوردهای تازهای را در گیشه سینمای ایران به ثبت رساند و نام خود را در فهرست پرفروشترین آثار تاریخ سینمای کشور قرار داد.
در مجموع، «فسیل» را میتوان نمونهای موفق از سینمای کمدی تجاری ایران دانست؛ فیلمی که با تلفیق طنز، نوستالژی و روایت اتفاقات تاریخی، توانست مخاطبان زیادی را به سالنهای سینما بکشاند و به یکی از مهمترین آثار پرفروش سالهای اخیر تبدیل شود.

پربازیگرترین فیلم سینمای ایران: «ما همه با هم هستیم»
فیلم «ما همه با هم هستیم» به کارگردانی کمال تبریزی و تهیهکنندگی رضا میرکریمی، یکی از متفاوتترین کمدیهای سینمای ایران است که در سال ۱۳۹۸ اکران شد. این فیلم از همان ابتدای تولید، به دلیل حضور تعداد زیادی از بازیگران سرشناس، توجه رسانهها و علاقهمندان سینما را به خود جلب کرد و از آن بهعنوان پربازیگرترین یا پرستارهترین فیلم تاریخ سینمای ایران یاد شد.
داستان فیلم درباره یک شرکت هواپیمایی ورشکسته است که تصمیم عجیبی برای حل مشکلات مالی خود میگیرد. در ادامه، گروهی از مسافران با رازها و گذشتههای متفاوت سوار یک پرواز میشوند و اتفاقاتی غیرمنتظره، فضای فیلم را به سمت موقعیتهای طنز و گاه تلخ سوق میدهد.
یکی از مهمترین ویژگیهای «ما همه با هم هستیم» حضور جمع بزرگی از ستارههای سینمای ایران است. مهران مدیری، لیلا حاتمی، محمدرضا گلزار، جواد عزتی، هانیه توسلی، ویشکا آسایش، پژمان جمشیدی، مانی حقیقی، سروش صحت، حسن معجونی، مهران غفوریان، نادر فلاح، سیروس گرجستانی و دهها بازیگر شناختهشده دیگر در این فیلم ایفای نقش کردهاند؛ ترکیبی که باعث شد این اثر رکورد حضور بازیگران مطرح در یک فیلم ایرانی را به نام خود ثبت کند.
اگرچه فیلم در گیشه فروش قابل قبولی را تجربه کرد، اما واکنش منتقدان نسبت به آن متفاوت بود. برخی از بازی بازیگران و ایده اولیه داستان را تحسین کردند، اما گروهی دیگر معتقد بودند فیلم نتوانسته از ظرفیت بالای گروه بازیگران خود به بهترین شکل استفاده کند. با این حال، «ما همه با هم هستیم» همچنان بهعنوان یکی از پرحاشیهترین و پربازیگرترین آثار تاریخ سینمای ایران شناخته میشود و نام آن در میان فیلمهای پرستاره سینمای کشور جایگاه ویژهای دارد.

پربینندهترین فیلم تاریخ ایران: «عقابها»
«ترینهای» سینمای ایران تنها به فروش یا تعداد تماشاگر محدود نمیشوند؛ این رکوردها بخشی از تاریخ سینمای کشور را روایت میکنند و نشان میدهند کدام فیلمها و هنرمندان توانستهاند ماندگار شوند.
فیلم «عقابها» به کارگردانی ساموئل خاچیکیان یکی از ماندگارترین آثار دفاع مقدس و از مهمترین فیلمهای تاریخ سینمای ایران است. این فیلم که در سال ۱۳۶۴ اکران شد، با استقبال کمنظیر مخاطبان توانست عنوان پربینندهترین فیلم تاریخ سینمای ایران را به دست آورد؛ رکوردی که سالها پابرجا ماند و هنوز هم از آن بهعنوان یکی از بزرگترین موفقیتهای گیشه سینمای ایران یاد میشود.

داستان فیلم درباره یک خلبان نیروی هوایی ایران است که پس از سقوط هواپیمایش در خاک عراق، برای بازگشت به کشور با چالشهای فراوانی روبهرو میشود. روایت پرهیجان، صحنههای اکشن و فضاسازی واقعگرایانه، «عقابها» را به یکی از شاخصترین آثار جنگی سینمای ایران تبدیل کرده است.
سعید راد، جمشید هاشمپور، رضا رویگری و زری برومند از بازیگران اصلی این فیلم هستند و موسیقی ماندگار مجید انتظامی نیز نقش مهمی در ماندگاری آن داشته است. بسیاری از منتقدان، «عقابها» را یکی از بهترین آثار ساموئل خاچیکیان و از فیلمهای تأثیرگذار ژانر دفاع مقدس میدانند.
بر اساس آمارهای منتشرشده، «عقابها» با جذب بیش از ۸.۶ میلیون تماشاگر در دوران اکران خود، عنوان پربینندهترین فیلم تاریخ سینمای ایران را به دست آورد و برای سالها این رکورد را حفظ کرد. همین استقبال گسترده، جایگاه این فیلم را در تاریخ سینمای ایران به اثری ماندگار و بیرقیب تبدیل کرده است.

طولانیترین فیلم ایرانی: «پیرپسر»
فیلم «پیرپسر» به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی یکی از متفاوتترین آثار سالهای اخیر سینمای ایران است؛ فیلمی که علاوه بر داستان پرکشش و بازیهای تحسینشده، به دلیل مدت زمان ۱۹۲ دقیقهای خود عنوان طولانیترین فیلم تاریخ سینمای ایران را به دست آورده است.
داستان فیلم درباره دو برادر میانسال است که سالها زیر سلطه پدر مستبد و زورگوی خود زندگی کردهاند. ورود زنی به نام «رعنا» به زندگی آنها، روابط پیچیده این خانواده را دستخوش تغییر میکند و ماجراهایی تلخ و نفسگیر را رقم میزند. «پیرپسر» روایتی روانشناسانه از خشونت، قدرت، عشق و فروپاشی یک خانواده است.
حامد بهداد، لیلا حاتمی، حسن پورشیرازی، محمد ولیزادگان و بابک حمیدیان از بازیگران اصلی این فیلم هستند. بازی حسن پورشیرازی در نقش پدر خانواده با تحسین گسترده منتقدان همراه شد و از مهمترین نقاط قوت فیلم به شمار میرود.
«پیرپسر» نخستین نمایش جهانی خود را در جشنواره بینالمللی فیلم روتردام تجربه کرد و پس از آن نیز در جشنوارهها و اکرانهای داخلی با استقبال منتقدان و مخاطبان روبهرو شد. هرچند مدت زمان طولانی فیلم در ابتدا چالشهایی برای اکران عمومی ایجاد کرد، اما بسیاری از منتقدان معتقدند روایت پرجزئیات و شخصیتپردازی عمیق، این زمان طولانی را برای مخاطب توجیهپذیر کرده است.

کمدیترین فیلم سینمای ایران: «ورود آقایان ممنوع»
وقتی صحبت از «ترینهای» سینمای ایران در ژانر کمدی به میان میآید، نام «ورود آقایان ممنوع» بدون تردید در میان گزینههای اصلی قرار میگیرد. این فیلم به کارگردانی رامبد جوان و نویسندگی پیمان قاسمخانی، یکی از موفقترین و خاطرهانگیزترین کمدیهای سینمای ایران است که در سال ۱۳۸۹ ساخته و سال ۱۳۹۰ اکران شد. این فیلم با طنز موقعیت، دیالوگهای هوشمندانه و بازیهای درخشان، توانست هم نظر منتقدان را جلب کند و هم به یکی از محبوبترین آثار کمدی نزد مخاطبان تبدیل شود.
داستان فیلم در یک دبیرستان دخترانه میگذرد؛ جایی که مدیر سختگیر مدرسه بهشدت مخالف حضور مردان است. اما با مرخصی دبیر شیمی، او ناچار میشود یک معلم مرد را استخدام کند و همین اتفاق، آغاز ماجراهای طنز و موقعیتهای بامزه فیلم میشود.

رضا عطاران، ویشکا آسایش، پگاه آهنگرانی، مانی حقیقی، بهاره رهنما، علی صادقی و ستاره پسیانی از بازیگران این فیلم هستند. زوج هنری رضا عطاران و ویشکا آسایش و فیلمنامه خوشساخت پیمان قاسمخانی، از مهمترین دلایل موفقیت این اثر به شمار میروند.
«ورود آقایان ممنوع» در زمان اکران با استقبال گسترده تماشاگران روبهرو شد و علاوه بر فروش موفق، در جشنواره فیلم فجر نیز بهعنوان یکی از آثار محبوب تماشاگران شناخته شد. بسیاری از منتقدان و علاقهمندان سینما، این فیلم را در فهرست بهترین و ماندگارترین کمدیهای سینمای ایران قرار میدهند و هنوز هم پس از سالها، از آن بهعنوان یکی از خندهدارترین فیلمهای ایرانی یاد میشود.

پرفروشترین فیلم غیرکمدی سینمای ایران: «پیرپسر»
فیلم «پیرپسر» به کارگردانی اکتای براهنی، با عبور از فروش ۱۲۰ میلیارد تومان، عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی تاریخ سینمای ایران را به دست آورده است. این فیلم با وجود مدتزمان طولانی (۱۹۲ دقیقه) و فضای تلخ و اجتماعی، توانست مخاطبان زیادی را به سینماها بکشاند و رکورد پیشین فیلم «مست عشق» را بشکند. موفقیت «پیرپسر» از این جهت اهمیت دارد که در سالهای اخیر بیشتر رکوردهای گیشه در اختیار فیلمهای کمدی بوده است، اما این اثر ثابت کرد یک درام اجتماعی نیز میتواند به فروش بسیار بالایی دست پیدا کند.

بیشتر بخوانید:
سریال های نمایش خانگی در حال ساخت




