به گزارش پلاتو هنر، مستانه مهاجر یکی از چهرههای شناختهشده پشت صحنه سینمای ایران است که فعالیت هنری خود را از تدوین آغاز کرد و در ادامه به تهیهکنندگی و کارگردانی نیز روی آورد. او در طول چند دهه فعالیت حرفهای، در تولید فیلمهای متعددی حضور داشته و با آثار مختلفی نام خود را در سینمای ایران مطرح کرده است.
در این گزارش، نگاهی به زندگی شخصی و تحصیلات مستانه مهاجر خواهیم داشت، مسیر ورود او به سینما و مهمترین آثارش را مرور میکنیم و به فعالیتهای او در زمینه تدوین، تهیهکنندگی و کارگردانی، جوایز و افتخاراتش و همچنین بخشهایی از زندگی شخصی او میپردازیم.
کودکی و تحصیلات مستانه مهاجر
مستانه مهاجر در ۱۵ اردیبهشت ۱۳۵۳ در کهنوج متولد شد. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته تدوین در دانشگاه سوره گذراند؛ رشتهای که مسیر حرفهای او را به یکی از بخشهای مهم تولید فیلم، یعنی تدوین، پیوند داد.
تدوین در شکلگیری ریتم، ترتیب روایت و ارتباط میان صحنههای یک فیلم نقش مهمی دارد. مهاجر فعالیت هنری خود را از همین حوزه آغاز کرد و بهتدریج در پروژههای سینمایی مختلف حضور یافت.

شروع فعالیت حرفهای در سینما
مستانه مهاجر فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۷۲ آغاز کرد. بخش مهمی از کارنامه اولیه او به تدوین فیلمهای سینمایی اختصاص دارد و نامش در فهرست عوامل تدوین آثار متعددی از سینمای ایران دیده میشود.
او در دهههای ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با تدوین فیلمهایی مانند «آتشبس»، «کنعان»، «سوپراستار»، «تسویهحساب» و «سنپطرزبورگ» تجربههای بیشتری به دست آورد. حضور در این پروژهها بخشی از مسیر حرفهای او را شکل داد و زمینه فعالیتش در حوزههای دیگر تولید فیلم را فراهم کرد.
تدوین بخش مهمی از هویت حرفهای مستانه مهاجر را تشکیل میدهد. او در طول سالهای فعالیت خود، تدوین فیلمهای متعددی را بر عهده داشته است؛ آثاری که از نظر موضوع و فضای داستانی با یکدیگر تفاوت دارند.
از جمله فیلمهایی که مهاجر در آنها بهعنوان تدوینگر فعالیت کرده، میتوان به «کنعان»، «سوپراستار»، «سنپطرزبورگ»، «مرگ کسبوکار من است»، «مستانه»، «اسرافیل» و «جاده خاکی» اشاره کرد.
کار تدوینگر تنها کنار هم قرار دادن تصاویر نیست؛ انتخاب و تنظیم نماها، ایجاد پیوستگی میان صحنهها و هماهنگ کردن ریتم روایت از بخشهای اصلی این حرفه است. مهاجر بخش عمده فعالیت خود را در همین حوزه پیش برده و در کنار آن، به تجربههای تازهتری در سینما روی آورده است.

ورود به تهیهکنندگی
مستانه مهاجر در ادامه فعالیت حرفهای خود، تهیهکنندگی را نیز تجربه کرد. تهیهکننده در روند تولید یک فیلم، مسئولیتهای مختلفی از جمله هماهنگی مراحل تولید و پیگیری روند اجرایی پروژه را بر عهده دارد.
از آثار مهمی که مهاجر تهیهکنندگی آنها را بر عهده داشته، میتوان به «اسرافیل»، «نامو»، «هفتهای یکبار آدم باش» و «جاده خاکی» اشاره کرد.
تهیهکنندگی فیلم «اسرافیل» از تجربههای مهم او در این حوزه بود و برای این اثر، جوایزی نیز دریافت کرد.

تجربه کارگردانی با «جوجهتیغی»
مستانه مهاجر در کنار تدوین و تهیهکنندگی، کارگردانی را نیز تجربه کرده است. فیلم «جوجهتیغی» از جمله آثاری است که او در آن مسئولیت کارگردانی و تهیهکنندگی را بر عهده داشت.
ورود به کارگردانی، مرحله دیگری در مسیر حرفهای مهاجر بود؛ مسیری که با تدوین آغاز شده بود و بهتدریج حوزههای بیشتری از تولید فیلم را دربر گرفت.
آثار مهم مستانه مهاجر
مستانه مهاجر در طول فعالیت خود در فیلمهای متعددی حضور داشته است. در ادامه، برخی از آثار شاخص کارنامه او را مرور میکنیم.
اسرافیل
فیلم سینمایی «اسرافیل» به کارگردانی آیدا پناهنده و نویسندگی آیدا پناهنده و ارسلان امیری، محصول سال ۱۳۹۵ ایران است. بازیگران اصلی آن هدیه تهرانی، پژمان بازغی، هدی زینالعابدین و مریلا زارعی هستند و تهیهکنندگی آن را مستانه مهاجر بر عهده داشته است.
این فیلم در ۲۵ بهمن ۱۳۹۶ اکران شد و داستان زنی به نام ماهی را روایت میکند که در سوگ پسرش است و با بازگشت عشق دوران نوجوانیاش، رازهای گذشته دوباره آشکار میشوند.
«اسرافیل» یکی از آثار مهم کارنامه مستانه مهاجر در حوزه تهیهکنندگی است. او تهیهکنندگی این فیلم را بر عهده داشت و برای آن در جشنوارههای سینمایی جایزه دریافت کرد. این اثر از جمله پروژههایی است که نقش مهاجر را در مقام تهیهکننده پررنگتر کرد.

جاده خاکی
فیلم سینمایی «جاده خاکی» به کارگردانی و نویسندگی پناه پناهی، محصول سال ۲۰۲۱ ایران و نخستین تجربه کارگردانی اوست.
بازیگران اصلی این فیلم پانتهآ پناهیها، حسن معجونی، رایان سرلک و امین سیمیار هستند و تهیهکنندگی آن را مستانه مهاجر، پناه پناهی و جعفر پناهی بر عهده داشتهاند.
این فیلم جادهای ۹۹ دقیقهای در جشنوارههای کن و کارلووی واری به نمایش درآمد و جایزه بهترین فیلم جشنواره بینالمللی فیلم لندن را دریافت کرد.
«جاده خاکی» از دیگر فیلمهایی است که نام مستانه مهاجر در عوامل آن دیده میشود. او تهیهکنندگی این اثر را بر عهده داشت. حضور در این پروژه بخشی از فعالیتهای او در حوزه تولید فیلم را تشکیل میدهد.
کنعان
فیلم سینمایی «کنعان» به کارگردانی مانی حقیقی و نویسندگی اصغر فرهادی و مانی حقیقی، محصول سال ۱۳۸۶ ایران است. بازیگران اصلی آن ترانه علیدوستی، محمدرضا فروتن، بهرام رادان و افسانه بایگان هستند و تهیهکنندگی آن را مصطفی شایسته بر عهده داشته است.
این فیلم در ۲۶ بهمن ۱۳۸۶ اکران شد و داستان مینا را روایت میکند که پس از ده سال زندگی مشترک با مرتضی، تصمیم به طلاق و مهاجرت به کانادا برای ادامه تحصیل میگیرد.
«کنعان» از فیلمهایی است که مستانه مهاجر تدوین آن را بر عهده داشت. این اثر در کنار دیگر فیلمهایی که او در دهه ۱۳۸۰ تدوین کرده، بخشی از کارنامه حرفهای او در این حوزه را شکل میدهد.

سوپراستار
فیلم سینمایی «سوپراستار» به کارگردانی و نویسندگی تهمینه میلانی و تهیهکنندگی محمد نیکبین، محصول سال ۱۳۸۷ ایران است. بازیگران اصلی آن شهاب حسینی، فتانه ملکمحمدی، افسانه بایگان و نسرین مقانلو هستند و موسیقی آن را ناصر چشمآذر ساخته است.
این فیلم در ۱ فروردین ۱۳۸۸ اکران شد و داستان کوروش زند، بازیگر مشهور و مغروری را روایت میکند که با ورود دختری نوجوان به زندگیاش، با گذشته و پیامدهای رفتارهایش روبهرو میشود.
مهاجر تدوین فیلم «سوپراستار» را نیز بر عهده داشت. این فیلم از آثار سینمایی کارنامه او در دهه ۱۳۸۰ است و در کنار پروژههای دیگر، تجربه او را در تدوین فیلمهای داستانی گسترش داد.
سنپطرزبورگ
فیلم سینمایی «سن پطرزبورگ» به کارگردانی بهروز افخمی و نویسندگی پیمان قاسمخانی و مهراب قاسمخانی، محصول سال ۱۳۸۸ ایران است. بازیگران اصلی آن پیمان قاسمخانی، امین حیایی و محسن تنابنده هستند و تهیهکنندگی آن را حمید اعتباریان بر عهده داشته است.
این فیلم کمدی در ۱۴ تیر ۱۳۸۹ اکران شد و داستان دو خلافکار خردهپا را روایت میکند که برای به دست آوردن گنجی ارزشمند متعلق به تزار روسیه، وارد ماجراهای خندهداری میشوند.
«سنپطرزبورگ» یکی دیگر از فیلمهایی است که مستانه مهاجر تدوین آن را انجام داد. این اثر در فهرست پروژههای سینمایی او قرار دارد و بخشی از فعالیت مستمرش در حوزه تدوین را نشان میدهد.

جوجهتیغی
فیلم سینمایی «جوجهتیغی» به کارگردانی و تهیهکنندگی مستانه مهاجر و نویسندگی مصطفی زندی و سجاد پهلوانزاده، محصول سال ۱۴۰۰ ایران است. بازیگران اصلی آن پژمان بازغی، حامد کمیلی، پانتهآ پناهیها، نازنین بیاتی و آناهیتا درگاهی هستند و موسیقی آن را محمدرضا چراغعلی ساخته است.
این فیلم کمدی سیاسی در ۲۴ آبان ۱۴۰۲ اکران شد و داستان جوانی متعصب را روایت میکند که با دریافت پیشنهادی عجیب، زندگی و آیندهاش دستخوش تغییرات غیرمنتظرهای میشود.
«جوجهتیغی» از آثار متفاوت کارنامه مهاجر است؛ چراکه او در این فیلم علاوه بر تهیهکنندگی، کارگردانی را نیز بر عهده داشت. این تجربه نشاندهنده گسترش فعالیت حرفهای او از پشت میز تدوین به دیگر بخشهای تولید فیلم است.
جوایز و افتخارات مستانه مهاجر
مستانه مهاجر در حوزه تهیهکنندگی نیز موفق به دریافت جوایزی شده است. از جمله افتخارات او میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
جایزه ششمین جشنواره فیلم شهر در سال ۱۳۹۶: مهاجر برای تهیهکنندگی فیلم «مرضیه» برنده جایزه شد و جایزه خود را به ناصر فرهودی تقدیم کرد.
کلوزآپ طلایی جشنواره فیلم شید: او برای تهیهکنندگی فیلم «اسرافیل» در دومین جشنواره فیلم شید جایزه کلوزآپ طلایی را دریافت کرد. مهاجر این جایزه را از مهمترین افتخارات کارنامه خود دانست و آن را به موزه برنامه «دورهمی» اهدا کرد.
جایزه بهترین تهیهکنندگی جشنواره فیلمهای ایرانی کانادا: مهاجر برای تهیهکنندگی «اسرافیل» در سومین دوره این جشنواره جایزه بهترین تهیهکنندگی را دریافت کرد.
این جوایز بخشی از فعالیتهای او در حوزه تهیهکنندگی را نشان میدهند؛ حوزهای که در کنار تدوین، به یکی از زمینههای اصلی کار حرفهای او تبدیل شده است.

زندگی شخصی مستانه مهاجر
مستانه مهاجر در سال ۱۳۸۴ با پژمان بازغی، بازیگر سینما و تلویزیون ایران، ازدواج کرد. حاصل این ازدواج دختری به نام نفس بازغی است.
زندگی مشترک این دو هنرمند در سال ۱۴۰۱ به پایان رسید و جدایی آنها در رسانهها بازتاب پیدا کرد.
مهاجر در سال ۱۴۰۲ نیز از ابتلای خود به سرطان دهانه رحم خبر داد. انتشار این خبر توجه رسانهها و مخاطبان را به وضعیت او جلب کرد.

مستانه مهاجر در سینمای ایران
مستانه مهاجر فعالیت خود را از تدوین آغاز کرد و در ادامه به تهیهکنندگی و کارگردانی رسید. حضور در پروژههای متعدد سینمایی و دریافت جوایز در حوزه تهیهکنندگی، بخشهای مختلف کارنامه او را شکل دادهاند.
مسیر حرفهای او نمونهای از فعالیت در چند بخش تولید فیلم است؛ مسیری که در آن تدوین، تهیهکنندگی و کارگردانی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
هنرمندان دیگر: