به گزارش پلاتو هنر، نرگس آبیار از جمله فیلمسازان ایرانی است که مسیر هنری خود را از دنیای ادبیات آغاز کرد و به یکی از چهرههای شناختهشده سینمای ایران تبدیل شد. او در طول سالهای فعالیتش، با ساخت آثاری چون «شیار ۱۴۳»، «نفس» و «شبی که ماه کامل شد» توانست توجه مخاطبان و منتقدان را جلب کند.
آبیار در فیلمهایش اغلب به سراغ داستانهایی میرود که در آنها زندگی زنان، روابط انسانی و تجربههای اجتماعی نقش پررنگی دارند.
در ادامه، نگاهی داریم به زندگی، مسیر هنری، آثار مهم و حواشی این کارگردان و نویسنده ایرانی.

کودکی و تحصیلات نرگس آبیار
نرگس آبیار در ۶ اسفند ۱۳۵۰ در شهر یزد متولد شد. او از همان سالهای جوانی به ادبیات و داستاننویسی علاقه داشت و در ادامه، تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته زبان و ادبیات فارسی دنبال کرد.
انتخاب این رشته با مسیر حرفهای او ارتباط نزدیکی داشت؛ چراکه آبیار پیش از ورود به سینما، سالها در زمینه نوشتن داستان و رمان فعالیت کرد. توجه به روایت، شخصیتپردازی و تجربههای انسانی بعدها در فیلمهای او نیز نمود پیدا کرد.
آبیار فعالیت حرفهای خود را در سال ۱۳۷۶ با داستاننویسی آغاز کرد. او ابتدا به نوشتن برای نوجوانان پرداخت و سپس با انتشار مجموعهداستانها و رمانهای مختلف، فعالیت خود را در حوزه ادبیات بزرگسالان نیز گسترش داد.
از آثار ادبی او میتوان به مجموعهداستان «دو خط»، رمان «عروس آسمان» درباره زندگی رابعه عدویه و رمان «کوه روی شانههای درخت» اشاره کرد. رمان اخیر با موضوع جنگ ایران و عراق نوشته شد و جایزه هشتمین جشنواره کتاب دفاع مقدس را به دست آورد.
آبیار در سالهای بعد نیز کتابهای متعددی در قالب داستان، رمان نوجوان و بازآفرینی روایتهای کهن منتشر کرد. تجربه نویسندگی، پایه مهمی برای ورود او به فیلمنامهنویسی و کارگردانی شد؛ مسیری که باعث شد روایتهای ادبیاش را در قالب تصویر نیز دنبال کند.
نرگس آبیار از سال ۱۳۸۴ ساخت فیلمهای کوتاه و مستند را آغاز کرد. نخستین تجربههای او در این حوزه، زمینهای برای شناخت زبان سینما و پیدا کردن سبک شخصیاش فراهم کردند.
فیلم کوتاه داستانی «بنبست مهربان» از نخستین آثار او بود که جایزه بهترین فیلم کوتاه داستانی جشنواره ستایش را دریافت کرد. پس از آن، آبیار فیلمهای کوتاه و مستند دیگری ساخت که برخی از آنها در جشنوارههای داخلی و بینالمللی مورد توجه قرار گرفتند.
از جمله این آثار میتوان به مستند «یک روز پس از دهمین روز»، مستند «روز پایان» و فیلم کوتاه «ناسور» اشاره کرد. موفقیت در این تجربهها، مسیر او را برای ساخت نخستین فیلم بلند سینمایی هموار کرد.

نخستین فیلم بلند سینمایی
نرگس آبیار در سال ۱۳۹۱ نخستین فیلم بلند سینمایی خود را با عنوان «اشیا از آنچه در آینه میبینید به شما نزدیکترند» ساخت. او علاوه بر کارگردانی، فیلمنامه این اثر را نیز نوشت.
این فیلم با تمرکز بر جزئیات زندگی روزمره و روابط انسانی، نخستین حضور جدی آبیار در سینمای بلند بود. اثر او در جشنوارههای مختلف مطرح شد و نامش را بهعنوان فیلمسازی که از ادبیات به سینما رسیده بود، بیشتر بر سر زبانها انداخت.
یک سال بعد، آبیار با ساخت «شیار ۱۴۳» به موفقیتی گستردهتر دست پیدا کرد؛ فیلمی که به یکی از آثار مهم کارنامه او تبدیل شد.

موفقیت با فیلم «شیار ۱۴۳»
«شیار ۱۴۳» محصول سال ۱۳۹۲، یکی از شناختهشدهترین فیلمهای نرگس آبیار است. داستان فیلم درباره مادری به نام الفت است که در انتظار بازگشت فرزندش از جنگ میماند. مریلا زارعی نقش اصلی این فیلم را ایفا کرد و بازی او نیز با تحسین و توجه گسترده روبهرو شد.
آبیار در این اثر، تجربه انتظار خانوادههای رزمندگان و مفقودان جنگ را از زاویه دید یک مادر روایت کرد. تمرکز بر احساسات و زندگی روزمره شخصیتها، باعث شد فیلم با بخش بزرگی از مخاطبان ارتباط برقرار کند.
«شیار ۱۴۳» در جشنواره فیلم فجر مورد توجه قرار گرفت و جوایزی نیز به دست آورد. این فیلم همچنین در جشنوارههای خارجی نمایش داده شد و جایگاه آبیار را بهعنوان کارگردانی مطرح در سینمای ایران تقویت کرد.

«نفس» و روایت دنیای کودکی
نرگس آبیار در سال ۱۳۹۴ فیلم «نفس» را ساخت؛ اثری که داستان خود را از زاویه دید یک دختر خردسال روایت میکند. فیلم در فضای سالهای پیش و پس از انقلاب و دوران جنگ ایران و عراق میگذرد و تلاش دارد تحولات بزرگ اجتماعی را از دریچه نگاه کودک به تصویر بکشد.
«نفس» از نظر شیوه روایت با آثار قبلی آبیار تفاوت داشت و نشان داد که او به تجربهکردن زاویههای دید متفاوت علاقهمند است. این فیلم در سیوچهارمین جشنواره فیلم فجر حضور داشت و سیمرغ زرین بهترین فیلم بخش ملی را دریافت کرد.
آبیار در این اثر نیز همچون برخی فیلمهای دیگرش، تاریخ و مسائل اجتماعی را در کنار زندگی خانوادگی و تجربههای شخصی شخصیتها قرار داد.
اوج شهرت با «شبی که ماه کامل شد»
فیلم «شبی که ماه کامل شد» محصول سال ۱۳۹۷، یکی از مهمترین آثار کارنامه نرگس آبیار به شمار میرود. داستان این فیلم با الهام از رویدادهای واقعی شکل گرفته و زندگی زنی جوان را روایت میکند که ازدواج و مهاجرت، او را وارد مسیری پرتنش و خطرناک میکند.
الناز شاکردوست و هوتن شکیبا از بازیگران اصلی این فیلم بودند. اثر آبیار با ترکیب درام خانوادگی و حوادث سیاسی و امنیتی، توجه زیادی را در زمان اکران به خود جلب کرد.
«شبی که ماه کامل شد» در سیوهفتمین جشنواره فیلم فجر جوایز متعددی دریافت کرد و برای آبیار سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی را به همراه داشت. این موفقیت، جایگاه او را در میان کارگردانان مطرح سینمای ایران تثبیت کرد.
«ابلق» و پرداختن به مسائل اجتماعی
آبیار در سال ۱۳۹۹ فیلم «ابلق» را ساخت؛ اثری اجتماعی با بازی بازیگرانی چون الناز شاکردوست، هوتن شکیبا، گلاره عباسی و بهرام رادان.
داستان فیلم در محیطی شهری و در میان روابط خانوادگی و اجتماعی شکل میگیرد. «ابلق» به موضوعاتی چون آزار، سکوت اجتماعی، ترس از قضاوت و دشواری بیان حقیقت میپردازد و واکنش اطرافیان به تجربه یک زن را در مرکز روایت قرار میدهد.
این فیلم در سیونهمین جشنواره فیلم فجر حضور داشت و جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را دریافت کرد. آبیار برای کارگردانی این اثر نیز نامزد سیمرغ بلورین شد.
فعالیت در شبکه نمایش خانگی
نرگس آبیار در سالهای اخیر فعالیت خود را به شبکه نمایش خانگی نیز گسترش داده است. سریال «سووشون» از پروژههای مهم او در این حوزه است که بر اساس رمان مشهور سیمین دانشور ساخته شده و آبیار کارگردانی و نگارش فیلمنامه آن را بر عهده داشته است.
او همچنین کارگردانی مجموعه «بامداد خمار» را بر اساس رمان فتانه حاجسیدجوادی بر عهده گرفته است. این آثار نشان میدهند که آبیار همچنان به اقتباس ادبی علاقه دارد و تجربه داستاننویسی خود را در قالب مجموعههای نمایشی ادامه میدهد.
آثار مهم نرگس آبیار
کارنامه نرگس آبیار شامل فیلمهای بلند، مستندها، فیلمهای کوتاه و مجموعههای نمایش خانگی است. در میان آثار او، چند عنوان بیش از بقیه در شناختهشدنش نقش داشتهاند.
«اشیا از آنچه در آینه میبینید به شما نزدیکترند»
نخستین فیلم بلند سینمایی آبیار که مسیر ورود جدی او به سینما را شکل داد.
«شیار ۱۴۳»
فیلمی درباره انتظار یک مادر برای بازگشت فرزندش از جنگ که به یکی از آثار شاخص سینمای دفاع مقدس تبدیل شد.
«نفس»
روایتی از تحولات اجتماعی و تاریخی از زاویه دید یک کودک که سیمرغ زرین بهترین فیلم بخش ملی جشنواره فیلم فجر را دریافت کرد.
«شبی که ماه کامل شد»
درامی برگرفته از رویدادهای واقعی که برای آبیار سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی را به همراه داشت.
«ابلق»
فیلمی اجتماعی درباره روابط قدرت، آزار و سکوت در محیط خانواده و جامعه که جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران جشنواره فیلم فجر را دریافت کرد.
«سووشون»
مجموعه نمایش خانگی اقتباسشده از رمان سیمین دانشور که آبیار کارگردانی آن را بر عهده داشته است.
«بامداد خمار»
مجموعهای نمایشی بر اساس رمان فتانه حاجسیدجوادی که از پروژههای او در شبکه نمایش خانگی است.

جوایز و افتخارات نرگس آبیار
نرگس آبیار در طول فعالیت خود جوایز داخلی و بینالمللی متعددی کسب کرده است. آثار او در جشنوارههای مختلف به نمایش درآمدهاند و برخی از آنها در بخشهای کارگردانی، فیلمنامه و جوایز تماشاگران مورد توجه قرار گرفتهاند.
از مهمترین افتخارات او میتوان به این موارد اشاره کرد:
«شیار ۱۴۳»: دریافت جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره فیلم فجر و کسب جوایز بینالمللی، از جمله جایزه بهترین فیلمساز زن در جشنواره جیپور هند.
«نفس»: دریافت سیمرغ زرین بهترین فیلم بخش ملی جشنواره فیلم فجر و جایزه ویژه هیئت داوران برای فیلمی با موضوع انقلاب اسلامی در جشنواره فیلم مقاومت.
«شبی که ماه کامل شد»: دریافت سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی در سیوهفتمین جشنواره فیلم فجر.
«ابلق»: دریافت جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران در سیونهمین جشنواره فیلم فجر.
«نفس»: دریافت جایزه بهترین کارگردانی از جشنواره شبهای سیاه تالین در سال ۲۰۱۶.
«شبی که ماه کامل شد»: دریافت جایزه تماشاگران جشنواره شبهای سیاه تالین در سال ۲۰۱۹.
«قصه زنی که همهاش یأسهای فلسفی داشت»: این مجموعهداستان بخشی از فعالیت ادبی آبیار است که در کنار رمانها و آثار نوجوان او، وجه نویسندگیاش را شکل میدهد.

زندگی شخصی نرگس آبیار
نرگس آبیار با محمدحسین قاسمی، تهیهکننده سینما، ازدواج کرده است. قاسمی در تولید برخی از آثار سینمایی آبیار نقش داشته و همکاری حرفهای این دو در پروژههایی مانند «شیار ۱۴۳»، «نفس»، «شبی که ماه کامل شد» و «ابلق» ادامه یافته است.
همکاری آنها در سینما، پیوندی میان زندگی شخصی و حرفهایشان ایجاد کرده است؛ با این حال، آبیار معمولاً بخش زیادی از زندگی خصوصی خود را دور از توجه رسانهها نگه داشته و تمرکز اصلی اخبار مربوط به او بر فعالیتهای ادبی و سینماییاش بوده است.

نرگس آبیار در سینمای ایران
نرگس آبیار مسیر هنری خود را از داستاننویسی آغاز کرد و با ورود به فیلمسازی، تجربههای ادبیاش را به زبان تصویر پیوند زد. آثار او از روایت انتظار و فقدان در «شیار ۱۴۳» تا تجربههای متفاوت در «نفس»، «شبی که ماه کامل شد» و «ابلق»، موضوعات متنوعی را دربرمیگیرند؛ از جنگ و خانواده تا مسائل اجتماعی و پیامدهای تصمیمهای فردی.
دریافت جوایز مهم جشنواره فیلم فجر و حضور آثارش در جشنوارههای بینالمللی، او را به یکی از فیلمسازان مطرح نسل خود تبدیل کرده است. در کنار این موفقیتها، واکنشهای متفاوت به مواضع عمومی و فعالیتهایش نیز بخشی از تصویر رسانهای او را شکل دادهاند. آبیار همچنان در ادبیات و سینما فعالیت میکند و آثار تازهاش مسیر حرفهای او را دنبال میکنند.
هنرمندان دیگر: